شبهه: تعارض رحمت خدا با شفاعت ائمه(ع)

اگر رحمت خداوند شامل همه ميشود پس چه لزومي به شفاعت ائمه(ع)در روز قيامت داريم؟

1ـ كي گفته كه رحمت خدا شامل همه مي شود؟ شكّي در اين نيست كه رحمت خدا شامل كفّار و مشركان و منافقان نخواهد شد. اينها تا ابد در جهنّم خواهند بود.
2ـ رحمت خدا شامل كساني است كه اوّلاً اعتقادات حقّي داشته اند. ثانياً گناهان بزرگي كه معادل شرك و كفر هستند را انجام نداده اند مثل قتل عمدي مؤمن، يا ترك نماز، يا بدعت گذاشتن در دين و ... . كساني كه اين دو شرط را داشته باشند، مورد رحمت خدا قرار خواهند گرفت اگر چه گناهاني هم داشته باشند. لكن رحمت خدا، مجراهايي دارد كه از آن مجراها به جريان در مي آيد. شفاعت نيز يكي از آن مجراها و يكي از نمودهاي رحمت خاصّ خداست. كما اينكه توبه هم از نمودهاي رحمت خاصّ خداست. ارسال انبياء و كتب آسماني هم از نمودهاي رحمت خاصّ خداست.

3ـ حقيقت شفاعت

هر نقمت و نعمتي كه در آخرت نصيب انسان مي شود در حقيقت ظهور امري دنيايي است ؛ مثلاً آنكه مال حرام خورده در حقيقت آتش خورده ، كه در آخرت اين حقيقت ظهور خواهد نمود. شفاعت نيز نعمتي است اخروي و ظهور امري است دنيوي. شفاعت در حقيقت چيزي نيست جز همان ربط وجودي بين فرد شفاعت شونده و فرد شفاعت كننده. چون شفيع در لغت، آن چيزي را گويند كه با چيزي ربط يافته جفت او مي شود در برآوردن مقصودي.

اگر كسي در دنيا ربط روحي و اعتقادي با امام يا پيامبر يا عالمي ربّاني يا شهيد راه خدا دارد همين ربط روحي و اعتقادي در عالم آخرت به صورت شفاعت ظهور خواهد نمود. لذا برخلاف پندار عوامانه ي برخي افراد ، شفاعت نوعي پارتي بازي نيست ؛ بلكه ظهور اعتقاد و رفتار دنيايي خود شخص مي باشد. امير مومنان علي (ع) به نوف بكائي فرمودند: « ... يَا نَوْفُ مَنْ أَحَبَّنَا كَانَ مَعَنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا أَحَبَّ حَجَراً لَحَشَرَهُ اللَّهُ مَعَه ـــ ‏اى نوف! هر كه ما را دوست بدارد روز قيامت با ماست و اگر مردى سنگى را دوست بدارد خداوند او را با همان سنگ محشور مي كند.» ( أمالي الصدوق،ص210 ،المجلس السابع و الثلاثون) ؛ يعني هر كس در دنيا ‏با هر چه ارتباط قلبي دارد با همان موجود محشور مي شود ؛ يعني همين ربط وجودي در آخرت براي او ظاهر خواهد شد. آنكه با شيطان ارتباط دارد با شيطان محشور مي شود ؛ آنكه با فلان خواننده ي كذايي ارتباط قلبي دارد با او محشور مي شود؛ و آنكه با اولياي الهي ربط قلبي دارد همنشين اولياء خواهد بود ؛ و آنكه اين دو را با هم آميخته ، خود را در جهنّم و مايل به بهشت خواهد يافت. پس آن اندازه عذاب خواهد شد تا آن ربط قلبي با باطل را از دست بدهد ؛ در اين هنگام است كه ربط او با اولياي دين ظاهر مي شود ؛ و اين است شفاعت شدن اهل جهنّم. البته برخي داخل جهنّم نمي شوند بلكه ميان بهشت و جهنّم مي مانند تا بالاخره آن ميل به اولياء بر ميل به اهل باطل غالب گردد و او را مشفوع اولياء قرار دهد.

حاصل كلام آنكه تنها راه ورود در بهشت، ربط وجودي داشتن با اولياي خدا مي باشد ؛ و محال است كسي بدون شفاعت وليّ خدايي بتواند وارد بهشت گردد ؛ اگر چه آن شخص، سلمان فارسي باشد. چرا كه حقيقت بهشت ، ظهور باطن شافعان محشر مي باشد. پس هر كه با شافعان محشر ربطي قلبي دارد به ظهور باطن آنها راه دارد و در غير اين صورت ، محروم خواهد بود.

بر اين اساس ، هر كسي با هر وليّ خدايي ربط وجودي و قلبي داشته باشد به مقدار ارتباطش مورد شفاعت آن وليّ خدا خواهد بود. آنها كه زمان حضرت موسي (ع) محبّ آن حضرت بوده اند مورد شفاعت حضرت موسي(ع) قرار مي گيرند ، دوستداران واقعي حضرت عيسي نيز مورد شفاعت حضرت عيسي(ع) واقع مي شوند. محبّ واقعي اهل بيت (ع) نيز از شفاعت اين بزرگواران برخوردار خواهند بود.

البته توجّه شود كه محبّت، شرط دارد ؛ شرط محبّت، عمل است. اينكه كسي در عزاي امام حسين (ع) بر سر و سينه بكوبد ولي نماز نخواند و روزه نگيرد ، محبّ امام حسيني تخيّلي است كه هيچ ربطي به امام حسين حقيقي ندارد ؛ همان امام حسيني كه وسط ميدان جنگ نيز دست از نماز نكشيد. محبّ بايد رنگ محبوب را به خود بگيرد. پس هر اندازه همرنگي بين فرد و وليّ خدا وجود داشت به همان اندازه نيز محبّت و ارتباط قلبي بين آنها حاكم است ؛ و مورد شفاعت واقع شدن شخص نيز به اندازه ي همين ارتباط خواهد بود.

بر همين اساس است كه سگ اصحاب كهف چنان مقامي پيدا مي كند كه خداوند متعال از او ياد مي كند ؛ چون او دوستدار اصحاب كهف بود و همراهي آنها را خوش داشت. اولاغ بلعم باعور نيز بهشت مي رود ؛ چون آن هنگام كه بلعم باعور خواست براي نفرين حضرت موسي(ع) برود ، اين اولاغ به احترام حضرت موسي (ع) از جايش حركت نكرد. پس جايي كه ربط قلبي با وليّ خدا، يك حيوان را مي تواند وارد بهشت كند انسان جاي خود دارد.

حاصل سخن آنكه:

ــ صالحين امّتهاي سابق كه با انبياي خودشان ربط قلبي داشته اند مورد شفاعت انبياي خودشان قرار خواهند گرفت.

ــ غير مسلمين امروزي نيز اگر چه از حيث عقيده منحرفند ، امّا اگر از تشخيص حقّ عاجز بوده باشند و حقّ براي آنها اثبات نشده باشد و اهل فسق و فجور نيز نباشند ، به مقداري كه اولياي الهي را دوست دارند و سعي مي كنند خود را با آنها همرنگ كنند مورد شفاعت قرار خواهند گرفت. لكن روشن است كه جايگاه اخروي آنها با جايگاه مسلمين حقيقي در يك رديف نخواهد بود ؛ بلكه حتّي ممكن است از صالحين مسلمان غير شيعي نيز پايين تر باشند.

ــ از بين مسلمين غير شيعه نيز آنها كه از درك حقّانيّت شيعه عاجزند ، اگر به حكم آيه ي «... قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى » (الشورى:23) دوستدار پيامبر(ص) و اهل بيت او باشند ، بعد از شيعيان مورد شفاعت خواهند بود. « مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَيْلِ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِيٍّ ع قَالَ إِنَّ لِلْجَنَّةِ ثَمَانِيَةَ أَبْوَابٍ بَابٌ يَدْخُلُ مِنْهُ النَّبِيُّونَ وَ الصِّدِّيقُونَ وَ بَابٌ يَدْخُلُ مِنْهُ الشُّهَدَاءُ وَ الصَّالِحُونَ وَ خَمْسَةُ أَبْوَابٍ يَدْخُلُ مِنْهُ شِيعَتُنَا وَ مُحِبُّونَا وَ بَابٌ يَدْخُلُ مِنْهُ سَائِرُ الْمُسْلِمِينَ مِمَّنْ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ لَمْ يَكُنْ فِي قَلْبِهِ مِقْدَارُ ذَرَّةٍ مِنْ بُغْضِنَا أَهْلَ الْبَيْتِ. ـــــ محمد بن فضيل گويد: امام صادق عليه السّلام فرمود: على عليه السّلام فرمودند: بهشت هشت در دارد، درى كه از آن پيامبران و صديقان وارد مى‏گردند، درى كه شهداء و صالحان از آن مى‏آيند، و پنج در است كه شيعيان و دوستان ما از آنها وارد خواهند شد و از در هشتم ساير مسلمانان وارد مى‏شوند و آنها كسانى مى‏باشند كه بر وحدانيت خدا گواهى دهند و ذرّه‏اى بغض ما را در دل نداشته باشند.»(بحار الأنوار ؛ج‏69 ؛ص159)

« عَنْ زُرَارَةَ قَالَ سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع وَ أَنَا جَالِسٌ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها يَجْرِي لِهَؤُلَاءِ مِمَّنْ لَا يَعْرِفُ مِنْهُمْ هَذَا الْأَمْرَ فَقَالَ لَا إِنَّمَا هَذِهِ لِلْمُؤْمِنِينَ خَاصَّةً قُلْتُ لَهُ أَصْلَحَكَ اللَّهُ أَ رَأَيْتَ مَنْ صَامَ وَ صَلَّى وَ اجْتَنَبَ الْمَحَارِمَ وَ حَسُنَ وَرَعُهُ مِمَّنْ لَا يَعْرِفُ وَ لَا يَنْصِبُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ أُولَئِكَ الْجَنَّة. ــــــــ زراره گويد: از امام صادق عليه السّلام سؤال شد و من هم در آن جا بودم كه تفسير « مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها ـــ هر كه با حسنه اي به آخرت بيايد براي او ده تا مثل آن است» چيست؟ آيا كسانى كه معتقد به امامت شما نيستند مشمول اين آيه مى‏باشند؟ امام فرمودند:خير اين فقط براى مؤمنان مى‏باشد. عرض كردم خداوند شما را سلامت بدارد، كسانى از مخالفين كه شما را هم به امامت قبول ندارند، وجود دارند كه روزه مى‏گيرند، نماز مى‏خوانند و اهل ورع و تقوا مى‏باشند ولى با شما عناد هم ندارند؛ امام فرمودند: اين جماعت وارد بهشت مى‏گردند و مشمول رحمت خداوند مى‏شوند.»( بحار الأنوار ج‏ 69 ؛ص 163 (

« عَنْ أَبِي خَدِيجَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا فَقَالَ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً إِلَى النَّصْبِ فَيَنْصِبُونَ وَ لَا يَهْتَدُونَ سَبِيلَ أَهْلِ الْحَقِّ فَيَدْخُلُونَ فِيهِ وَ هَؤُلَاءِ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِأَعْمَالٍ حَسَنَةٍ وَ بِاجْتِنَابِ الْمَحَارِمِ الَّتِي نَهَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْهَا وَ لَا يَنَالُونَ مَنَازِلَ الْأَبْرَار . ـــــ ابو خديجه گويد: امام صادق عليه السّلام در تفسير آيه شريفه إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا، فرمودند: يعنى راهى ندارند تا ناصبى شوند و دشمنى كنند و به طرف حق هم هدايت نمى‏شوند تا به حق عمل كنند و يا حق را قبول كنند، اينها اگر كارهاى نيك انجام دهند و از محرّمات دست بر دارند وارد بهشت مى‏گردند ولى مقام نيكان را پيدا نخواهند كرد.»(بحار الأنوار ؛ج‏69 ؛ص 160) يعني اينها به درجات پايين بهشت مي روند و هيچگاه با شيعيان بهشتي هم رتبه نخواهند بود.

ــ شيعيان نيز اگر واجبات دين را منكر نبوده باشند و بخصوص تارك نماز نبوده باشند ، بالاخره مورد شفاعت خواهند بود ؛ اگر چه برهه اي از عذاب را پشت سر بگذارند. طبق روايات اكثر شيعيان جهنّم اخروي را تجربه نمي كنند و بعد از عذاب برزخي با شفاعت پاك مي شوند. و فسّاق شيعه در آخرت بين بهشت و جهنّم مستقرّ خواهند شد. « سُئِلَ الْعَالِمُ (ع) عَنْ مُؤْمِنِي الْجِنِّ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَقَالَ لَا وَ لَكِنْ لِلَّهِ حَظَائِرُ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ يَكُونُ فِيهَا مُؤْمِنُو الْجِنِّ وَ فُسَّاقُ الشِّيعَة. ــ از امام معصوم (ع) پرسيده شد كه آيا مومنان جنّ به بهشت مي روند ؛ فرمودند: نه ولي براي خدا جايگاههايي است بين بهشت و جهنّم كه مومنان جنّ و شيعيان فسّاق در آن خواهند بود.»(بحار الأنوار ؛ج‏60 ؛ص 291 )

« الْأَعْمَشِ عَنِ الصَّادِقِ ع أَصْحَابُ الْحُدُودِ فُسَّاقٌ لَا مُؤْمِنُونَ وَ لَا كَافِرُونَ وَ لَا يَخْلُدُونَ فِي النَّارِ وَ يَخْرُجُونَ مِنْهَا يَوْماً مَّا وَ الشَّفَاعَةُ لَهُمْ جَائِزَةٌ ـــ اعمش از امام صادق عليه السّلام روايت مى‏كند كه فرمودند: آنهايى كه حدّ بر آنها جارى شده، نه مؤمن هستند و نه كافر، آنها ، در آتش جاودان نخواهند ماند و روزى از آنجا آزاد خواهند شد و شفاعت به آنها خواهد رسيد »(بحار الأنوار ؛ج‏69 ؛ص 159) در اين روايات ، اصحاب حدود نه كافر و نه مومن بلكه فاسق قلمداد شده اند. و اصحاب حدود كساني هستند كه مستحقّ حدّ شرعي هستند ؛ يعني گناهاني را مرتكب شده اند كه به موجب آنها مستحقّ حدّ شرعي شده اند ؛ مثل زنا ، شرب خمر ، قتل و ... ؛ اينها اگر شيعه هم باشند ابتدا بايد وارد جهنّم شوند ؛ لكن تا ابد در جهنّم نمي مانند بلكه بعد از مدّتي از جهنّم نجات مي يابند ؛ امّا به قرينه روايات قبلي معلوم است كه اينها بلا فاصله وارد بهشت نمي شوند بلكه بعد از خروج از جهنّم ابتدا بين بهشت و جهنّم قرار مي گيرند و شايد مدّتي بعد وارد درجات پايين بهشت مي شوند ؛ و شايد هم هيچگاه وارد بهشت نشوند.

البته اين در حالتي است كه توبه نكرده از دنيا رفته باشند ؛ امّا آنكه توبه ي حيقيقي بكند آمرزيده مي شود ؛ و توبه طبق روايات يكي از شفاعت كنندگان مي باشد.

پس شيعيان فاسق اگر فسقشان در حدّ زياد باشد ابتدا وارد جهنّم شده و بعد از مدتي به حدّ فاصل بين بهشت و جهنّم منتقل مي شوند. ولي اگر فسق آنها متوسّط باشد وارد جهنّم نمي شوند بلكه بين بهشت و جهنّم منتظر شفاعت اولياء الهي مي مانند و در نهايت به درجات پايين بهشت بار مي يابند. امّا اگر فسق آنها اندك باشد بنا به برخي روايات ــ كه در اينجا ذكر نشد ــ در برزخ معذّب مي شوند ولي در آخرت وارد بهشت مي شوند. اكثر شيعيان را مي توان از گروه اخير شمرد.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br><em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
15 + 3 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .