شبهه ای در مورد به آتش کشیدن خانه حضرت فاطمه(سلام الله علیها) (چنین اعتقادی چگونه با مسائل تاریخی همخوانی دارد?)

شیعه معتقد است که بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) برخی خانۀ حضرت زهرا (س) را به آتش کشیده اند. با توجه به اینکه خانه حضرت فاطمه زهرا(س) به مسجد النبی چسپیده بوده است پس باید مقداری از مسجد النبی(ص) نیز سوخته باشد در حالی که چنین امری در هیچ یک از کتابهای تاریخی ذکر نشده است.

حال سوال این است که چنین اعتقادی چگونه با مسائل تاریخی همخوانی دارد؟

براساس شواهد تاريخى، امام علی علیه السلام علاوه بر منزلی که متصل به مسجد نبوی صلی الله علیه و آله بوده، خانۀ دیگری داشته اند که حوادث بعد از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این خانه اتفاق افتاده است. این خانه در انتهای کوچه ای که به بقیع منتهی می شده قرار داشته و عدم توجه به این امر باعث شده است که برخی با ملاحظه نکاتی حمله به خانۀ آنحضرت را زیر سؤال ببرند.

فضل ابن روزبهان[1] یکی از این افراد است. وی از آنجا كه مى‏خواهد حوادث پس از رحلت رسول خدا صلى الله عليه و آله را انكار و يا توجيه نماید، آن عدّه از مورخان اهل سنّت را كه موضوع تهاجم و دستور احراق را نقل نموده‏اند مورد حمله قرار داده و پس از آنكه شيعيان را شديداً مورد نكوهش قرار می دهد، مى‏گويد چگونه مى‏توان گفت كه عمر بن خطاب چنين تصميمى را اتخاذ نموده باشد و دستور به احراق بيت دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله داده باشد، در حالی كه از طرفى اين بيت متصل به مسجد و قبر رسول خدا صلى الله عليه و آله و حجرات همسران آن حضرت بوده و از طرف ديگر سقف آنها را شاخه‏هاى خشك و قابل اشتعال و احتراق تشكيل مى‏داده و آتش زدن به يكى از اين حجرات به مفهوم آتش زدن به همه آنها و سوزاندن خانه فاطمه سلام الله علیها سوزاندن مسجد وقبر رسول خدا صلى الله عليه و آله خواهد بود و قابل تصوّر نيست عمر بن خطاب چنين تصميمى بگيرد و خود را در معرض اعتراض و مورد نكوهش مردم قرار بدهد و اين با كياست و سياست او و هر شخص ديگری سازگار نمى‏باشد.[2]

نگاهی به شواهد تاریخی ای که مدعای ما را ثابت می کند[3]
به عنوان تأييد اين موضوع( که امیر المومنین علیه السلام دارای منزل دیگری بوده اند) متن چند سند تاريخى را نقل مى‏نمائیم:

1) ابن شبه قديمترين مدينه‏شناس در اين مورد مى‏گويد:
«واتخذ علي بن ابي‏طالب بالمدينة دارين احدايهما دخلت في مسجد رسول‏اللَّه صلى الله عليه و آله و هي منزل فاطمة بنت رسول‏اللَّه التي تسكن فيها و الأخرى دار علي التي بالبقيع و هي بأيدى ولد على على حوزالصدقة»؛[4] على بن ابى‏طالب براى خود در مدينه دو خانه اختيار كرده بود؛ يكى همان خانه‏اى است كه در داخل مسجد قرار گرفت و آن همان خانه فاطمه دختر رسول خداست كه در آن سكونت مى‏فرمود و ديگرى خانه‏اى است كه در كنار بقيع واقع شده بود و اين خانه جزو موقوفات آن حضرت و در دست فرزندان او بود.

2) ابن نجار (متوفاى 643 ه. ق.) از سعيد بن جبير نقل مى‏كند كه:
«رأيت قبر الحسن بن علي بن ابي‏طالب فى فم الزقاق الّذى بين دار نبية(بن وهب) و بين دار علي بن ابي‏طالب»؛[5] قبر حسن بن على را در اول كوچه‏اى كه در ميان خانه نبيه و خانه على بن ابى‏طالب قرار دارد، مشاهده نمودم.[6]

3) در مورد تخريب بيت فاطمه عليها السلام آمده است كه حسن بن حسن و همسرش فاطمه بنت الحسين چون مجبور به ترك حجره فاطمه شدند، اين حجره را ترك نموده و به خانه على بن ابى‏طالب منتقل شدند. (فخرجوا منه حتّى أتو دار علي نهاراً)[7]

4) سهيلى متوفاى 581 ه در مورد عبيد اللَّه بن عدى[8] مى‏گويد: «وله دار بالمدينة عند دار علي بن أبي‏طالب»؛[9]او در مدينه خانه‏اى داشت كه در جوار خانه على بن ابى‏طالب قرار گرفته بود.

و مى‏دانيم منظور هم جوار بودن با خانه‏اى كه در كنار مسجد به اميرمؤمنان عليه السلام تعلّق داشت نمى‏باشد؛ زيرا همسايگان اين خانه فقط رسول خدا صلى الله عليه و آله و همسران آن حضرت بود.

5) سمهودى آنجا كه نظرات مدينه‏شناسان را درباره بيت الاحزان نقل مى‏كند مى‏گويد: «وأظنّه في موضع دار علي بن أبي‏طالب الذي اتّخذه بالبقيع»؛[10]به گمان من بيت الاحزان در محلّ همان خانه متعلّق به علي بن أبي‏طالب واقع است كه در كنار بقيع ساخته بود.

گفتنى است كه ما گرچه، نظريه سمهودى را درباره محلّ بيت الاحزان صحيح نمى‏دانيم بلكه معتقدیم که بيت الاحزان از اول بناى مستقلی بوده نه بيت متعلق به امير مؤمنان عليه السلام. ولى به هر حال از مجموع اين نظرات و از اين متون تاريخى و مشابه آنها معلوم مى‏شود كه امير مؤمنان عليه السلام در مدينه غير از خانه‏اى كه در كنار مسجد قرار داشت داراى خانه ديگر هم بوده كه در نزديكى بقيع و در كنار منازل مهاجرين و به اصطلاح در محله مهاجر نشين مدينه قرار گرفته بود كه مانند چاه‏ها و باغات جزو موقوفات آن حضرت گرديد.[11]

حوادثى كه در اين خانه واقع شدبه عقيده نگارنده[12]، حوادث مهم تاريخى ای كه بلافاصله پس از رحلت جانگداز رسول خدا صلى الله عليه و آله يكى پس از ديگرى به وقوع پيوسته است همه آنها در اين منزل بوده نه در بيتى كه در كنار مسجد بود.
اجتماع عدّه‏اى از مهاجرين و انصار[13] در مخالفت با بيعت ابوبكر، هجوم به خانه اميرمؤمنان[14] و سوق دادن آن حضرت و همچنين حركت حضرت زهرا عليها السلام به سوى مسجد، دوران نقاهت آن حضرت، ملاقات‏ها و حوادثى كه در اين دوران اتفاق افتاده و همچنين مراسم تجهيز و تشييع آن بانوى مخدّره مربوط به اين منزل بوده و در اين خانه واقع شده است كه علاوه بر اعتبار عقلى، شواهد و قرائن تاريخى و چگونگى وقوع اين حوادث اين نظريه را تأييد مى‏كند. و براى اهميت اين موضوع به نقل بعضى از اين شواهد تاريخى مى‏پردازيم.

[1]. فضل بن روزبهان از بزرگان علماى شافعيه در عصر خود حكيم عارف، محدّث شاعر و اديب داراى تأليفات متعدّد مشهورترين آنها ردّ بر نهج الحقّ علّامه حلّى است به نام ابطال نهج الباطل كه در سال 909 آن را تأليف نموده و مرحوم قاضى نور اللَّه ششترى شهيد در سال 1019 احقاق الحقّ را در پاسخ آن نگاشته و در قرن اخير مرحوم آية اللَّه شيخ محمّد حسن مظفّر پاسخ ديگرى بر آن نگاشته به نام دلائل الصدق و در سه جلد چاپ شده است.

[2]. دلائل الصدق، ج 3، ص 46.

[3]. ما این متن را از کتاب تاریخ حرم ائمه بقیع، تالیف مرحوم حجة الاسلام و المسلمین« محمد صادق نجمی» با تغییراتی و همچنین با تخریج آدرسها آوردیم.

[4]. به نقل سمهودى در وفاءالوفا، ج 2، ص59. على رغم دقّت نظر و صداقت و امانت در نقل سمهودى، كه زبانزد مورّخان است، اين‏مطلب راكه وى از ابن شبه نقل نموده است در نسخه چهار جلدى- كه از تاريخ ابن شبه در اختيار ماست- با بررسى مكرر به دست نيامد و دليل آن همان است كه مصحح اين كتاب در صفحات اول آن تذكر داده است كه نسخه موجود در اختيار وى از نظر خط غيرخوانا و در مطالب و صفحاتش سقط فراوان وجود داشته است.

[5]. اخبار المدينه، ج 1، ص 54.

[6].صدرا:«در جستجوی متون به متن تاریخ مدینه ابن نجار دست نیافتم و در برخی کتب تاریخی دیگر به جای دار علی، دار عقیل آمده است».ذخایر العقبی، ص141.

[7]. وفاء الوفا، ج 2، ص90،دارالکتب العلمیة.

[8]. او خواهر زاده عثمان بن عفان است. در اواخر دوران حيات رسول خدا صلى الله عليه و آله متولّد و در سال 90 ه وفات‏نموده است.

[9]. الروض الأنف، ج 3، ص 162؛ تاریخ مدینة دمشق، ابن عساکر، ج38،ص49.

[10]. وفاء الوفا، ج 3، ص 103، دارالکتب العلمیة.

[11]. از جملات اين وقف‏نامه است:« وإنّه يقوم على ذلك حسن بن علي ... وإن حدث بحسن حدث وحسين حيّ فإنّه إلى حسين بن علي وإنّ حسين بن علي يفعل مثل الذي أمرت به حسناً ...».
[12]. محمد صادق نجمی.

[13]. خانه متصل به مسجد گنجایش چنین جمعیتی را نداشته.

[14]. حادثه هجوم به خانه فاطمه زهرا و دستور احراق باب آن حضرت در كتب تاريخى اهل سنّت از جمله‏در منابع زير آمده است:تاريخ طبرى، حوادث سال 11 هجرى؛ الإمامة والسياسه، ج 1، ص 11؛ عقد الفريد، چاپ مصر، ج 3، ص 64؛ تاريخ يعقوبى، ج 2، ص 126؛ شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج 2، ص 45 و 46 و 56 و 57.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br><em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
9 + 0 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .