حیات برزخی در صحاح و دیگر منابع اهل سنت (قسمت سوم)

در دو مقاله پیشین مروری گذرا به برخی روایات اهل سنت در رابطه با حیات برزخی و ارتباط و آگاهی اهل قبور از زائرین خویش و احاطه ایشان به احوالات انسانها در دنیای پیش از مرگ داشتیم . خوانندگان محترم توجه کافی به این نکته مبذول داشته اند که غالب این شواهد از کتاب (اهوال القبور) ارائه شده‌ است.
اکنون و در این مقال ، ثمرات بحث خود را به طور خلاصه بیان می کنیم .
سخن پایانی و خلاصه کلام
3 - 1 - علاوه بر شیعه امامیه ، رهروان اهل‌ سنت نیز بر ارتباط بین اموات و زندگان اعتراف دارند . همانگونه که مشاهده شد ، چنین اعتقادی در کتب صحاح و اسانید و سخنان پیشوای مذهب حنبلیان – که مورد احترام و اعتنای پیروان سلفی گری می باشد - به ‌وضوح دیده می شود .
3- 2 - ارتباط اموات با احیاء ، ساخته و پرداخته‌ی نحله و مذهب خاصی از مسلمین نمی باشد ، بلکه حقیقتی برخاسته از تعالیم آسمانی شریعت حضرت خاتم ‌المرسلین صلی الله علیه و آله وسلم است ، و بر این اساس ، مخالفت با این آثار و باور اصیل ، به ‌منزله‌ی انکار اخبار و سنن و اعتقاد همگانی امت مسلمان قلمداد می‌شود.
3 – 3 - هر چند روایات ارائه شده فوق ، همانند جرعه‌ای از دریاست ، اما جای بسی تامل است که همین مجموعه‌ی محدود نیز خود مشتمل بر احادیث استخراج شده از صحیح مسلم و بخاری و مستدرک حاکم نیشابوری و سنن و مسانید اهل سنت مانند سنن نسائی ، ابن ماجه می باشد. گذشته ‌از این ، سایر مدارک ارائه شده نیز عمدتاً واجد سلسله اسناد معتبر از کتبی چون کنزالعمّال متّقی هندی، دُرُّالمنثور سیوطی و الکبیر طبرانی است.
3 – 4 - این نکته واجد اهمیت است که در مجموعه‌ای از احادیث که به وقوع یک خبر دلالت می‌کند ، اگر خبری با سند صحیح موجود باشد ، احتمال وقوع اصل خبر را در این مجموعه ، به ‌طور تصاعدی بالا می‌برد . این امر ، به حصول اطمینان و اعتماد بیشتری به وقوع خبر منجر می‌شود. بنا بر این وجود اسناد و اخبار صحیح و مسند در مجموعه‌ای از احادیث، موجب تقویت وثاقت به کل آن اخبار، خواهد شد .
3 – 5 – از آنجا که اصل این مجموعه از روایات ، بالغ بر ششصد روایت است ، که همگی شامل آثاری صحیح و مسانیدی صریح می باشند ، لذا نگرش جمعی به روایات موضوع حیات برزخی اموات و اطلاع و ارتباط آنها با دنیای زندگان ، به تنهائی می تواند نقل آن را به حد تضافر و چه بسا به حوزه هائی از تواتر و یا تواتر اجمالی منجر کند . اگر مابقی آثار و روایات اهل سنت و شیعه امامیه ، به این مجموعه اضافه شود ، صحت و استحکام این اعتقاد کتاب و سنت را قوت می بخشد.
در اینجا لازم است مختصری پیرامون ( حدیث متواتر ) مطالبی بیان شود .
حدیث متواتر به خبری گفته‌ می ‌شود که تعداد نقل و احوال ناقلان به ‌صورتی است که احتمال تبانی ناقلان آن برای جعل خبر دروغ ، بسیار ناچیز بوده و عرف عقلا به آن ترتیب اثر نداده و اهمیتی قائل نمی شوند. بنابراین چنین خبری موجب اطمینان و وثاقت است که در اصطلاح ، آن را علم‌آور می‌گویند ، چرا که حصول اطمینان به منزله‌ی بروز علم به اصل خبر است.
تواتر اجمالی آن‌است که کثرت روایات در حدی باشد که با صدور حداقل برخی از روایات مجموعه علم عادی حاصل شود ، هر چند نتوان خصوص آن روایات، یا روایاتِ صادر شده را تعیین کرد. براهل فن پوشیده نیست که در ضابطه‌ی تواتر، در مورد حد نصاب تعداد نقل، اعدادی نظیر ۱۰، ۲۰ و یا ۷۰ بیان شده ‌است. بنابراین همین تعداد نقلی که فقط از کتاب (اهوال القبور) بیان کردیم ، قویا با ضوابط و حد نصاب تواتر تطبیق دارد .
3 – 6 – با عنایت به مطالب عنوان شده در مقالات و سطور پیشین ، به روشنی بر ای هر انسان حق‌طلب و ژرف اندیش هویداست که هیچ کس یارای یورش به دیواره پولادین و استوار اندیشه فوق را ندارد ، چرا که به چنین پیکره‌ای از باورها تاختن و رسم سلفی‌گری را اشاعه دادن ، ره‌جویی حقیقت و شریعت نیست ، بلکه تیشه بر ریشه‌ی دین زدن ، و محو شریعت حضرت خاتم المرسلین صلی الله علیه و آله وسلم می باشد.
اندیشه سلفی گری چنین باورهای اصیل قرانی و اسلامی را شرک و بی‌پایه می خواند . ما در این مقال مختصر ، روشن ساختیم که اعتقاد به حیات برزخی اموات ، و علم و آگاهی و احاطه ایشان به زائرین و دنیای زندگان ، ریشه در شرع و دین داشته و تلاش بیهوده وهابیت و سلفی گری ، صورت ظاهر را فارغ از معنای واقعی دیدن و شیر را از شیر نشناختن است . بر اهل خرد روشن است که کاربرد کلمه (اموات ) برای ( اهل قبور) ، از باب سکون و عدم آثار و علائم حیاتی نمی باشد ، و ما در بررسی ها و مقالات پیشین ، حیات و آگاهی رفتگان در عالم قبر را مبرهن ساخته ایم .
پس دانسته‌ شد که آنچه فریقین شیعه و سنی از شریعت اسلام در زمینه اعتقاد فوق برگزیده‌اند ، آگاهی و شنوایی اهل قبور از سلام و کلام و حال ماست.
در خاتمه ، خاطر نشان می سازیم که آگاهی و اشراف و احاطه انبیاء و اوصیاء و ائمه طاهرین علیهم السلام بر زائرین و دنیای زندگان ، در بلندای دیگری از کمال و برتری است و قابل قیاس با عموم نبوده و در فهم ودرک ما نمی گنجد ، لذا انبیاء و ائمه معصومین علیهم السلام را همانند خود پنداشتن و کار پاکان را قیاس از خود داشتن ، البته بی‌حرمتی و نادانی و حق ‌ناشناسی ‌است .
اللّهم اِنّی أَعتقد حرمه صاحب هذاالمشهد الشریف فی غیبته کما اعتقدها فی حضرته و أعلم أن رسولک و خلفائک علیهم السلام أحیاء عندک یرزقون یرون مقامی و یسمعون کلامی و یردون سلامی و أنک حجبت عن سمعی کلامهم ...

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br><em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
10 + 0 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .