حیات برزخی در صحاح و دیگر منابع اهل سنت (قسمت اول)

موضوع حیات پس از مرگ ، عنوانی پر مخاطره و بحث‌انگیز میباشد و مواجهه و برداشت های ناموزون دیگران و ارائه تصاویر شکسته ‌از اعتقادات استوار شیعه در این زمینه ، بررسی این حقیقت اعتقادی را برای ما الزام آور می کند .در این رویکرد ، نگاهی به گوشه‌ای از آثار حدیثی و روائی اهل ‌سنت، به ‌وضوح می‌ رساند که نه تنها شیعه در این باور تنها نمی باشد ، بلکه آثار و شواهد امامیه و اهل ‌سنت ، اصالت این معنی را در شریعت سیدالمرسلین صلی الله علیه و آله و سلم ، بیش از پیش هویدا می سازد.
ریشه داری و اصالت این حقیقت اعتقادی ، هرگونه تهمت شرک به شیعه را بی‌پایه ساخته و جهل‌ و نا بینائی وکج ‌اندیشی قائلین به آنرا برملا می کند.
شنوایی واحاطه‌ی اموات در مدارک اهل‌سنت
احادیث و روایات اهل‌سنت در خصوص اطلاع و ارتباط اموات با زندگان این جهان ، فصول گسترده‌ای از کتاب ‌ها، و یا حتی موضوع اصلی برخی کتب را ازآن خود ساخته‌ است ، که دراین میان آثار زیر در خور توجه است :
1. (اهوال القبور و اهوال اهلها الی النشور) تالیف حافظ ابوالفرج زین الدین عبدالرحمن بن احمد بن رجب حنبلی دمشقی بغدادی متوفای 795
2. (الروح) نوشته ابوعبدالله شمس‌الدین بن قیّم متوفای ۷۵۱ هجری قمری .
شخصیت اخیر از شاگردان مشهور ابن تیمیه، پایه‌گذار وهابیت است. وهابیت همان یگانه مسلکی که با بی‌ پروا ئی و جسارت ، مومنان را به شرک ، متهم ساخته و با انکار ارتباط زندگان بااموات، طریق انزوا گزیده‌ است.
ابن قیم در کتاب اخیر ، به‌ راهی متفاوت و مخالف با سلف خویش گام نهاده‌ و در زمینه ارتباط اموات با زندگان این دنیا ، سخن گفته است .
دراین نوشتار و با هدف ارائه و مرور بنیان‌ های شرعی این بحث از دیدگاه سنّیان ، فهرست‌ واره‌ای از احادیث ارتباط اموات با زندگان ، گرد آمده‌ است.
به منظور حفظ جامعیت در کلام، هر عنوانی از مباحث را با ارائه‌ی حدیثی که جامع و شامل معانی روایات دیگر آن عنوان است، همراه کرده ایم.
حافظ ابوالفرج حنبلی در تألیفش به نام (اهوال القبور) ، در باب ثامن( باب هشتم ) ، ۶۵ حدیث در باره ارتباط و اطلاع اموات با زندگان گردآوری کرده است . وی در صفحه‌ی ۷۶ کتابش در نام گذاری باب هشتم می‌ نویسد:
(( فیما ورد من سماع الموتی کلام الأحیاء، و معرفتهم بمن یسأل علیهم، ویزورهم، ومعرفتهم بحالهم بعد الموت، وحال اقاربهم فی الدنیا.
ترجمه : ( در باره آنچه که وارد شده است از شنوائی کلام زندگان توسط مردگان ، و شناخت از زنده هائی که از ایشان سوال می کنند ، و به زیارت ایشان می روند ، و شناخت پس از مرگ آنها از احوال زنده ها و خویشاوندان آنها در دنیا )
ما اکنون تعدادی از احادیث باب هشتم را ذکر می کنیم :
1 - پس از جنگ بدر هنگامی که اجساد بسیاری از بزرگترین دشمنان اسلام در چاهی از چاه‌ های بدر ریخته شد، رسول اکرم صلی الله علیه و آله خطاب به اجساد آنان فرمودند:
آیا وعده‌ی الهی را حق یافتید؟ ... ، عمر گفت: ای رسول خدا با اجسادی که روحی در آنها نیست ، چه می‌گوئی؟
پیامبراکرم صلی الله علیه و آله فرمودند:
((والذی نفسی بیده ما أنتم بأسمع لما أقول منهم ولکنهم لایقدرون أن یجیبوا)
صحیح مسلم ، کتاب‌الجن ص ه
صحیح بخاری : ۱۲۲٫۲
نسائی، کتاب الجنائز؛ باب ۱۱۶
ترجمه :
(قسم به کسی که جانم به ‌دست اوست ، شما از آنان به سخن من شنواتر نیستید، اما آنها قدرت بر پاسخ‌ گویی ندارند. )
مولف اهوال القبور ، بیانی را ذیل این حدیث در سنن نسائی (کتاب الجنائز، باب۱۱۶) از عایشه نقل کرده است که وی نقل این حدیث از راوی را توهم او دانسته ومدعی شده است؛ ( لیسمعون) در حدیث (انهم لیسمعون الان ما اقول) (لیعلمون الان ) است و برای اثبات مدعایش به آیه‌ی (انّک لا تسمع الموتی وما أنت بمسمع من فی القبور ) استناد کرده‌است.
با توضیح فوق عایشه نفی پاسخگوئی و اجابت توسط کشته شدگان بدر را مدعی شده است ، همانگونه که به زعم او اموات قبور قدرت شنوائی و پاسخگوئی به زندگان خارج از قبرها را ندارند.
تحلیل و بررسی ادعای عایشه توسط حافظ ابوالفرج حنبلی جالب به نظر می رسد . ما در اینجا خلاصه‌ی بیان حافظ را ذکر می کنیم :
از سماع در آیات مذکور دو معنا می‌توان برداشت کرد :
یکی ادراک و فهم کلام، و دیگری استجابت و نتیجه و ثمر آن، که مراد از این آیات معنای دوم است نه معنای اول. چرا که این آیات کریمه در سیاق خطاب به کفار است که دعوت به هدایت وایمان را اجابت نمی‌کردند .
حافظ به آیه شریفه (و لقد ذرأنا لجهنم کثیراً من الجن والانس لهم قلوب لایفقهون بها ولهم اعین لایبصرون بها) استشهاد می کند و می گوید :
در این آیات نفی شنیدن و دیدن از کفار شده‌است و شنیده‌ شدن ندای ایمان و هدایت توسط کفار نیز به همین منوال است.
بنابراین نفی در آیات کریمه ، می‌تواند متوجه اثربخشی وفایده‌ی شنوایی باشد که عبارت از اجابت کردن وپاسخ دادن است ، واین غیر از نفی فهم ودرک می باشد ، چرا که ممکن است فهم ودرکی باشد ولی پاسخی شنیده نشود.
هم‌چنین بد نیست که یادآور شویم که در جریان جنگ بدر اساساً عایشه چند سال داشته‌است که این‌چنین به تصحیح اخبار آن زمان تبادر ورزیده و انگ توهم به روات آن زده است ؟!

دیدگاه ها

خدا قوت دست مریزاد!

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br><em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
2 + 14 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .