امامت و خلافت؛ انتصاب يا انتخاب

استاد حسيني قزويني(دانشگاه فردوسی مشهد سال 1388)
خدا را شاكريم كه توفيق داد در جمع اساتيد و دانشجويان بزرگوار دانشگاه فردوسي مشهد حضور پيدا كنيم و سخناني را از نزديك با اين عزيزان در ميان بگذاريم. بنا شد كه در اين جلسه، بحثي را پيرامون امامت و خلافت؛ انتصاب يا انتخاب داشته باشيم.
هدف ما از طرح اين بحث‌ها اين است كه امروز مخالفين مكتب اهل بيت (عليهم السلام) در گوشه گوشه كشورمان و در اين گيتي پهناور، بر ضد فرهنگ شيعه، إلقاء شبهه مي‌كنند و عقائد جوانان ما را متزلزل مي‌كنند. جزوات و كتاب‌ها و سي‌دي‌هايي را در سطح گسترده در راستاي زير سوال بردن فرهنگ اهل بيت (عليهم السلام) منتشر مي‌كنند. ما ناگزيريم كه اين شبهات را در سه محور جواب بدهيم:
محور اول: آشنا كردن عزيزان و جوانان شيعي، به ويژه دانشجويان با مباني فرهنگ اهل بيت (عليهم السلام) و آگاه ساختن اين عزيزان با براهين امامت و خلافت از منظر قرآن و سنت و عقل.
محور دوم: پاسخگويي به شبهات آنان در اين حوزه.
محور سوم: مقايسه بين مباني اعتقادي شيعه و اهل سنت.
بنده بارها به دوستان، اساتيد حوزه‌هاي علميه و دانشگاه‌ها توصيه مي‌كنم كه اگر بخواهيم امروز موفق شويم و مخاطبين‌مان را در يك مرحله آگاه‌سازي زيبا و ارزشمند قرار دهيم، بهترين راه، كار مقايسه‌اي است. ما در اين بازار پر سر و صداي كالاهاي فرهنگي، فرهنگ شيعه و اهل بيت (عليهم السلام) را در معرض عموم قرار دهيم و حق انتخاب و اختيار را به مخاطب محوّل كنيم. اگر بنا است كه سخن ما به عنوان سخن ارزشمند و ايده‌آل و بالنده باشد، بنده با توجه به تجربه 27 ساله خود، بهترين راه را راه مقايسه‌اي مي‌دانم و مقارَن را اساسي‌ترين روش براي جذب افراد به فرهنگ شيعه مي‌دانيم. يعني توحيد و خداشناسي در مكتب اهل بيت (عليهم السلام) را در يك كفّه ترازو قرار دهيم و توحيد و خداشناسي اهل سنت را در يك كفّه ديگر. مباني اعتقادي توحيدي و اسماء و صفات خداوند از نظر شيعه را در يك طرف ميز و آنچه كه عزيزان اهل سنت در صحيح‌ترين كتاب‌هاي خود آورده‌اند را در طرف ديگر ميز قرار دهيم و حق انتخاب و گزينش را به مخاطب واگذار كنيم. در بحث نبوت، شاخصه‌هاي يك پيامبر و ويژگي‌هاي نبي مكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) را در يك طرف قرار دهيم و شاخصه‌ها و ويژگي‌هاي انبياء (عليهم السلام) و نبي مكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) از منظر عزيزان اهل سنت را در طرف ديگر قرار دهيم و مخاطب بيايد آنچه را كه تشخيص مي‌دهد، انتخاب مي‌كند. آنچه را كه شيعه در حوزه امامت بيان كرده در يك طرف و آنچه كه عزيزان اهل سنت يا وهابيت در حوزه امامت دارند را از منابع معتبر خودشان در كفّه ديگر قرار دهيم و حق انتخاب را به مخاطب شيعه و سني بدهيم و آنان را دعوت كنيم به اين سخن خداوند كه مي‌فرمايد:
فبشر عباد * الذين يستمعون القول فيتبعون أحسنه (سوره زمر/آيه18-17)
بشارت باد بر كساني كه از ميان سخنان مختلف، بهترين را انتخاب مي‌كنند.
لذا، ما اين جلسه را در خدمت شما عزيزان هستيم و برنامه‌اي را ارائه مي‌دهيم با موضوع: امامت و خلافت؛ انتصاب يا انتخاب كه از موارد اختلافيِ اساسي بين دو مكتب شيعه و سني است.
شيعه از روز نخستين، معتقد به انتصاب است و نصب امامت را منحصر به ذات أقدس ربوبي مي‌داند. حتي خود پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) را هم در انتخاب خليفه و جانشين و امام، دخالت نمي‌دهد. طبق آيه شريفه:يا أيها الرسول بلغ ما أنزل إليك من ربك و إن لم تفعل فما بلغت رسالته و الله يعصمك من الناس إن الله لا يهدي القوم الكافرين (سوره مائده/آيه67)
وظيفه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) را ابلاغ دستور إلهي در رابطه با امام و خليفه به سوي مردم مي‌داند. در مقابل هم برادران اهل سنت، بحث امامت و خلافت و جانشيني را يك بحث انتخابي مي‌دانند و تعيين خليفه را به عهده مردم يا شخصيت‌هاي برجسته و اهل حلّ و عقد يا ريش سفيدها واگذار مي‌كنند.
ما مي‌خواهيم در اين جلسه، در خدمت شما عزيزان، الگوهايي را از قرآن و سنت و عقل، ارائه بدهيم و ببينيم كه قرآن و سنت و عقل، كدام يك از گزينه‌هاي شيعه و سني را تأئيد مي‌كند.

بررسي خلافت و امامت از منظر قرآن
ما در ابتداء، خلافت و امامت را از منظر قرآن بررسي مي‌كنيم و مي‌بينيم كه آيات متعددي در رابطه با كليات امامت و خلافت آمده است. همان گونه كه اگر در رابطه با نماز، از يك عالمي سوال كنيد يا به قرآن مراجعه كنيد، جزئيات نماز در قرآن نيامده است. اگر بخواهيد تعداد ركعات نماز صبح، ركوع، سجود ، حمد و سوره را جستجو كنيد، در قرآن نيامده است. بالاترين چيزي كه قرآن بيان كرده است، اين است:
أقم الصلاة لدلوك الشمس إلي غسق الليل و قرآن الفجر (سوره إسراء/آيه79-78)
كه بيان‌گر نمازهاي پنج‌گانه است. ولي قرآن، در كنار اين آيه مي‌گويد:
و ما آتاكم الرسول فخذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا (سوره حشر/آيه7)
و هم‌چنين مي‌گويد:
تبيانا لكل شيء (سوره نحل/آيه89)
و قرآن منهاي ما آتاكم الرسول فخذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا، تبيانا لكل شيء نيست. قرآن با آيه شريفه:
و ما ينطق عن الهوي * إن هو إلا وحي يوحي (سوره نجم/آيه4-3)
بيان‌گر همه چيز است و منهاي آن، حتي در دو ركعت نماز صبح هم نمي‌توانيم استفاده كنيم.
در بحث امامت هم خداوند در رابطه با حضرت آدم (عليه السلام) مي‌فرمايد:
إذ قال ربك للملائكة إني جاعل في الأرض خليفة (سوره بقره/آيه30)
من مي‌خواهيم بر روي زمين، خليفه قرار دهم.
در رابطه حضرت داود (عليه السلام) مي‌فرمايد:
يا داوود إنا جعلناك خليفة في الأرض (سوره ص/آيه26)
ما تو را خليفه و جانشين در زمين قرار داديم.
جالب اين كه امام قرطبي ـ از شخصيت‌هاي برجسته و از مفسران بلند آوازه اهل سنت ـ در تفسيرش ـ كه عصاره و چكيده تفاسير اهل سنت است ـ مي‌گويد:
هذه الآية أصل في نصب إمام و خليفة يسمع له و يطاع ... ، و لا خلاف في وجوب ذلك بين الأمة و لا بين الأئمة.
اين آيه، ـ خليفه قرار دادن حضرت آدم (عليه السلام) بر روي زمين ـ اساس و معيار نصب خليفه‌اي است كه بايد از او اطاعت كرد. ...‌ ، و اين در ميان امت و پيشوايان اسلامي، يك امر اجماعي و اتفاقي است.
تفسير القرطبي، ج1، ص264
پس، خداوند، امامت و خلافت و جانشيني در كره زمين را مجعول خودش قرار مي‌دهد و نمي‌گويد كه مردم در انتخاب خليفه، حق رأي دارند.
حضرت موسي (عليه السلام) كه مي‌خواهد براي خودش خليفه و جانشين معين كند، به مردم نمي‌گويد كه من برادرم حضرت هارون (عليه السلام) را براي شما به عنوان خليفه معين كردم، بلكه به خداوند مي‌فرمايد:
و اجعل لي وزيرا من أهلي * هارون أخي * اشدد به أزري * و أشركه في أمري (سوره طه/32-29)
خدايا! تو برادرم را به عنوان وزير و جانشين بعد از من قرار بده.
يعني اين كه بحث خلافت، دست پيامبر هم نيست، چه رسد به دست مردم. خداوند هم مي‌فرمايد:
قَالَ قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَي (سوره طه/آيه36)
يا موسي! ما درخواست تو را اجابت كرديم و برادرت را به عنوان خليفه تو انتخاب كرديم.
در قرآن، بهترين و صريح‌ترين چيزي كه بحث خلافت پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) را مطرح كرده است، رابطه بين حضرت موسي (عليه السلام) و حضرت هارون (عليه السلام) است. لذا نبي مكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) براي اين كه راه هر گونه عذر را بر بهانه‌جويان ببندد، فرمود:
يا علي! أنت مني بمنزلة هارون من موسي.
يا علي! جايگاه تو نسبت به من، همانند جايگاه هارون نسبت به موسي است.
چون قرآن، بحث خلافت حضرت هارون (عليه السلام) براي حضرت موسي (عليه السلام) را به طور صريح و آشكار بيان كرده است و تمام مناصبي كه براي يك خليفه لازم است، در قرآن نسبت به حضرت هارون (عليه السلام) بيان شده است. خداوند، نبوت حضرت ابراهيم (عليه السلام) را به جعل خودش نسبت مي‌دهد:
وَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ كُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا (سوره مريم/آيه49)
ما ابراهيم و اسحاق و يعقوب را نبي قرار داديم.
جعل نبوت حضرت ابراهيم (عليه السلام) به دست خداست و همين خدا هم در مورد امامت حضرت ابراهيم (عليه السلام) مي‌فرمايد:
إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا (سوره بقره/آيه124)
من تو را براي مردم، امام قرار مي‌دهم.
قرار دادن يك فرد براي رهبري و امامت، به دست خداوند است و بس. در همين آيه، يكي از ويژگي‌هاي رهبر ناشايسته كه لياقت رهبري جامعه را ندارد، بيان مي‌كند:
وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ.
حضرت ابراهيم (عليه السلام) مي‌فرمايد كه آيا از فرزندان من هم كساني به اين منصب ولايت معين خواهند شد؟ خداوند فرمود: امامت، جايگاهي است كه افرادي كه با تقوا، ميانه و رابطه‌اي ندارند و مراحل كمال ايماني و تقوايي را نپيموده‌اند، نمي‌توانند منصب امامت را تصدّي كنند.
آقاي بيضاوي ـ از مفسران بنام اهل سنت ـ در ذيل اين آيه شريفه، اشاره دارد:
إجابة إلي ملتمسه و تنبيه علي أنه قد يكون من ذريته ظلمة و أنهم لا ينالون الإمامة، لأنها أمانة من الله تعالي و عهد و الظالم لا يصلح لها.
اين، پاسخي است از ناحيه خداوند به درخواست حضرت ابراهيم (عليه السلام) كه در نسل ايشان، افراد ستمگري هستند كه نمي‌توانند امانت‌دار خلافت و امامت باشند. زيرا امامت، امانتي و عهدي است از ناحيه خداوند و افراد ستمگر، شايستگي قبول اين امانت و عهد الهي را ندارند.
تفسير البيضاوي، ج1، ص398
اشكال اهل سنت به شيعيان:
اشكالي كه اهل سنت به ما مي‌كنند، اين است كه مي‌گويند:
شيعيان، امامت را بالاتر از نبوت مي‌دانند و جايگاه امامت، بالاتر و فراتر از نبوت است.
جواب به اشكال:
حضرت حضرت ابراهيم (عليه السلام) در دوران جواني به نبوت رسيده است:
قَالُوا سَمِعْنَا فَتًي يَذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهُ إِبْرَاهِيمُ (سوره أنبياء/آيه60)
ولي امامت در آخرين روزهاي عمرش به او مي‌رسد كه داراي ذريه است و ذريه حضرت ابراهيم (عليه السلام)، بعد از پيري ايشان است كه وقتي مَلكي بشارت مي‌دهد به حضرت ابراهيم (عليه السلام) و همسرش كه از نسل اين دو، فرزندي به وجود خواهد آمد، تعجب مي‌كنند و همسر ايشان مي‌گويد:
قَالَتْ يَا وَيْلَتَي أَأَلِدُ وَ أَنَا عَجُوزٌ وَ هَذَا بَعْلِي شَيْخًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ (سوره هود/آيه72)
من پيرزن هستم و مي‌خواهم بچه‌دار شوم و شوهر من پيرمرد است.
خداوند مي‌فرمايد:
قَالُوا أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ (سوره هود/آيه73)
پس، خلافت و امامت از ديدگاه قرآن، يك پيوندي است ميان خالق و مخلوق و عهد و پيماني است ميان خداوند و مردم و امانتي است كه خداوند در اختيار فردي مي‌گذارد كه شايستگي امانت‌داري را داشته باشد.

بررسي خلافت و امامت از منظر سنت
در اين رابطه، سخن زياد است. در اوائل بعثت نبي مكرم (صلي الله عليه و آله و سلم)، ايشان به اطراف مكه مي‌رود يا در خود مكه، با قبائل، بحث مي‌كند و آنها را به طرف خداوند دعوت مي‌كند و سران قبائل هم براي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم)، پيش شرط مي‌‌گذراند. مثلا ابن حبان ـ از استوانه‌هاي علمي اهل سنت ـ در كتاب الثقات ـ از كتاب‌هاي رجالي معتبر اهل سنت ـ مي‌گويد:
پيامبر اكرم (صلي الله عليه و سلم) با قبليه بني عامر بحث كرد و آنها را به طرف خداوند و اسلام دعوت كرد و آنها گفتند:
اگر ما آمديم از تو حمايت كرديم و تو بر مخالفين پيروز شدي و حكومت تشكيل دادي، آيا خلافت و جانشيني بعد از خود را به ما محوّل مي‌كني؟ پيامبر اكرم (صلي الله عليه و سلم) فرمود: امر جانشيني من، مربوط به من نيست و به دست خداوند است و هر كس را بخواهد به عنوان جانشين من معين مي‌كند. آنها گفتند: آيا بيائيم حلقوم‌مان را در برابر شمشير عرب قرار بدهيم و وقتي پيروز شدي، خلافت و جانشيني تو به عهده ديگران باشد؟! ما احتياجي به اسلام تو نداريم.
الثقات لإبن حبان، ج1، ص90 ـ سيره زيني دحلان، ج1، ص147 ـ حياة محمد لمحمد حسنين هيكل، ص152
اين قضيه در اوائل بعثت نبي مكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) با قبائل و اقوام مختلف اتفاق افتاده است. آقاي واحدي نيشابوري ـ متوفاي 468 هجري ـ در رابطه با قبيله عامر بن طفيله از ابن عباس نقل مي‌كند و همين برنامه و همين پيش شرط و همين پاسخ نبي مكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) را نقل مي‌كند.
قبيله بِيْحَره، توانمند بود و در اطراف مكه بود و اگر اينها مسلمان مي‌شدند، شوكتي بر اسلام تازه به دوران رسيده، اضافه مي‌شد. اينها هم گفتند:
اگر ما به تو ايمان بياوريم و از تو حمايت كنيم، جانشيني تو به ما مي‌رسد؟ پيامبر اكرم (صلي الله عليه و سلم) فرمود: امر جانشيني به دست خداوند است.
سيره ابن هشام، ج2، ص289 ـ تاريخ الطبري، ج2، ص84 ـ سيره ابن كثير، ج2، ص157 ـ البداية و النهاية لإبن كثير، ج3، ص171
آقاي حوذة بن علي در منطقه خودش، هم ادعاي سلطنت داشت و هم شاعر ورزيده عرب بود. به پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) گفت:
اگر من ايمان بياورم، با اين موقعيت ممتازي كه در ميان عرب دارم و اشعار حماسي مي‌سرايم، مي‌توانم انبوهي از جمعيت عرب را به طرف اسلام دعوت كنم؛ ولي به شرط اين كه بعد از تو، مسئوليتي داشته باشم. پيامبر (صلي الله عليه و سلم) فرمود: خير. جانشيني من به عهده خداوند است.
پيامبر (صلي الله عليه و سلم) فرمود: اگر او با من پيش شرط مي‌كرد كه يك مشت خاك سياه به عنوان پاداش اسلام به او بدهم، نمي‌دادم.
در صحيح بخاري، آمده است كه عبادة بن صامت مي‌گويد:
روز اولي كه با پيامبر صلي الله عليه و سلم بيعت كرديم، يكي از موارد بيعت ما اين بود:
أن لا ننازع الأمر أهله.
هر كسي را كه پيامبر (صلي الله عليه و سلم) او را به عنوان خليفه و ولي أمر مسلمانان انتخاب كند، همان‌گونه كه از پيامبر (صلي الله عليه و سلم) حرف شنوي داريم، از او هم حرف شنوي داشته باشيم و مخالفت نكنيم.
صحيح بخاري، ج8، ص77
پس، هم قرآن و هم سنت، امر امامت را بر عهده خداوند گذاشته است. آيا ادعاي شيعه ـ كه معتقد است خداوند، امير المؤمنين (عليه السلام) را به عنوان خليفه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) معين كرده است و پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) هم اين مسئله را به مردم ابلاغ كرده است ـ با قرآن و سنت و عقل، تطبيق مي‌كند يا خير؟ در كنار آن هم ببينيم عزيزان اهل سنت كه معتقدند جناب ابوبكر، خليفه اول است، آيا با قرآن و سنت و عقل، تطبيق مي‌كند يا خير؟ ما هر دو فرهنگ را روي ميز قرار مي‌دهيم و داوري را به عهده شما مخاطبين واگذار مي‌كنيم و گزينش را هم به عهده شما مي‌گذاريم. همان‌طور كه پيامبران گفتند:
و ما علينا إلا البلاغ المبين (سوره يس/آيه17)
وظيفه ما هم ارائه اين دو فرهنگ و باور ديني است.
آقايان اهل سنت مي‌گويند:
نامي از امير المؤمنين (عليه السلام) در قرآن نيامده است.
ما در جواب آنها مي‌گوييم:
مگر از دو ركعت نماز صبح شما نام برده شده است؟ اين پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) است كه آمده نماز صبح را از اين آيه استفاده كرده و براي مردم تشريع كرده است:
و قرآن الفجر إن قرآن الفجر كان مشهودا (سوره إسراء/آيه78)
شما چگونه قسم به لفظ جلاله مي‌خوريد و مي‌گوييد كه آيه غار در حق ابوبكر نازل شده است، حال آنكه در اين آيه، نامي از ابوبكر نيامده است؟:
إذ أخرجه الذين كفروا ثاني اثنين إذ هما في الغار إذ يقول لصاحبه لا تحزن إن الله معنا (سوره توبه/آيه40)
شايد يكي بگويد كه فلان كس بوده است! شما به همان رواياتي كه در ذيل آيه غار استناد مي‌كنيد كه مراد از آيه غار، ابوبكر است، ما هم به همان روايات استناد مي‌كنيم كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) قطعا علي بن ابي طالب (عليه السلام) را معين كرده است.

ولايت اميرالمؤمنين (عليه السلام) در قرآن
در اين آيه شريفه:
إنما وليكم الله و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلاة و يؤتون الزكاة و هم راكعون (سوره مائده/آيه55)
ولي أمر شما، خداوند است و پيامبر اوست و كساني كه ايمان آورده‌اند، كساني كه نماز مي‌خوانند و در حال ركوع، زكات مي‌دهند.
يكي از بهترين روش‌ها را قرآن براي تعيين خلافت معين كرده است.
اگر مي‌گفت: علي. مي‌گفتند: علي در جامعه زياد داريم. اگر مي‌گفت: علي بن ابي طالب. يك نفر را به اين نام پيدا مي‌كردند كه مراد، ايشان است. ولي قرآن آمده يك نفر را تعيين به وصف كرده است. شما تاريخ را ببيند با اين ويژگي، غير از علي بن ابي طالب (عليه السلام)، يك نفر هم در تاريخ مصداقي ندارد. نه كسي ادعا كرده كه من در حال ركوع، صدقه دادم و نه كسي هم‌چنين چيزي را در تاريخ نقل كرده است.
در اينجا، شخصيت‌هاي بزرگي مانند ابن عباس، عمار، سلمة بن كهيل، مجاهد، سُدّي، ابو جعفر، عتبة بن حكم و ابوذر و غيره نقل كرده‌اند كه اين آيه در حق علي بن ابي طالب (عليه السلام) نازل شده است. كتاب‌هاي بزرگ تفسيري اهل سنت مانند تفسير طبري ـ كه ابن‌تيميه مي‌گويد: تفسير طبري، از تفاسير معتمد ما اهل سنت است ـ و الدر المنثور سيوطي و تفسير قرطبي و زاد المسير ابن جوزي و شواهد التنزيل حسكاني و احكام القرآن جسّاس و تفسير ابن كثير، همه گفته‌اند كه مراد از اين آيه، علي بن ابي طالب (عليه السلام) است.
قاضي عضد الدين ايجي ـ از بنيان‌گذاران كلام اهل سنت ـ مي‌گويد:
و أجمع ائمة التفسير أن المراد علي.
پيشوايان علم تفسير، اجماع دارند كه مراد از اين آيه، علي است.
المواقف للإيجي، ص405 ـ شرح المقاصد للتفتازاني، ج5، ص170 ـ شرح تجريد الإعتقاد للقوشجي، ص368
ايشان اين مطلب را از علامه حلي (ره) نقل مي‌كند و ردّ نمي‌كند. اين، قانون محاوره است كه اگر فردي، مطلبي را از كسي نقل كند و ردّ نكند، به منزله قبول اوست.
آقاي آلوسي وهابي مي‌گويد:
غالب الأخباريين علي أنها نزلت في علي كرم الله وجهه.
غالب مورخين بر اين باور هستند كه اين آيه درباره علي نازل شده است.
تفسير الآلوسي، ج6، ص167
جالب اين كه آقاي فخر الدين رازي - امام المشككين - روايتي را در تفسيرش آورده است كه خلاصه‌اش اين است:
پيامبر (صلي الله عليه و سلم) بعد از نماز، دست بلند كرد:
خدايا! برادرم موسي از تو طلب كرد كه برادرش هارون را خليفه او قرار دهي و سخن او را به اجابت رساندي. من هم پيامبر تو هستم و از تو تقاضا مي‌كنم كه كسي را به عنوان جانشيني من معين كن.
دعاي پيامبر تمام نشده بود كه اين آيه شريفه نازل شد:
إنما وليكم الله و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلاة و يؤتون الزكاة و هم راكعون (سوره مائده/آيه55)
و ديد كه علي بن ابي طالب در گوشه مسجد، انگشترش را به سائل داد.
تفسير الرازي، ج12، ص26 ـ تفسير الثعلبي، ج4، ص80 ـ تفسير ابن مردويه، ص295 ـ شواهد التنزيل لحسكاني، ج1، ص230
در اينجا، بحث ولايت خدا مطرح است كه چگونه است و ولايت پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) و حضرت علي (عليه السلام) هم همان‌گونه است.

ولايت اميرالمؤمنين (عليه السلام) در سنت
ما، صدها روايت داريم كه ولايت اميرالمؤمنين (عليه السلام) را اثبات مي‌كند.
در يكي از ماهواره‌ها اعلام كردم كه آقايان اهل سنت و وهابيت، هر روايتي را كه مي‌خواهند پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) گفته باشد و قبول مي‌كنند كه حضرت علي (عليه السلام)، خليفه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) است، بنده بياورم. اگر مي‌خواهند كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) گفته باشد: حضرت علي (عليه السلام) وصيّ من است، من 10 روايت مي‌آورم. اگر مي‌خواهند كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) گفته باشد: حضرت علي (عليه السلام) خليفه من است، من 50 روايت مي‌آورم. اگر مي‌خواهند كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) گفته باشد: حضرت علي (عليه السلام) امام مردم است، من روايت مي‌آورم. اگر مي‌خواهند كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) گفته باشد: حضرت علي (عليه السلام) جانشين من است، ولي أمر مسلمين است، أولي الناس بالناس است، من روايت مي‌آورم.
الان هم اعلام مي‌كنم كه عزيزان اهل سنت، هر روايتي را كه مي‌خواهند كه اگر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) اين جمله را مي‌گفت، مسئله تمام بود، من همان جمله را از پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) از منابع اهل سنت مي‌آورم. چون در رابطه با خلافت اميرالمؤمنين (عليه السلام) در منابع اهل سنت، روايت آمده است. به تعبير حضرت صديقه طاهره (سلام الله عليها):
پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) عذر و راه فراري براي مردم نگذاشته است.
من، دو روايت را در اينجا انتخاب كرده‌ام كه نه حديث غدير است و نه حديث منزلت است و نه حديث رايت و طير. يكي از اين دو، صراحت دارد كه حضرت علي (عليه السلام)، خليفه و وصيّ من است و ديگري هم اين است كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرموده است حضرت علي (عليه السلام) وليّ مردم، بعد از من است.
اين دو روايت، از رواياتي است كه به نظر من، هيچ راه گريزي نمي‌گذارد:
روايت اول:
پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) در سال سوم بعثت، 40 نفر از قريش را دعوت مي‌كند و در همان جلسه مي‌فرمايد:
إن هذا أخي و وصيي و خليفتي فيكم، فاسمعوا له و أطيعوا.
اين علي، برادر من است، وصي من است، خليفه من است.
تاريخ الطبري، ج2، ص63 - الكامل في التاريخ لإبن الأثير، ج2، ص63 - شرح نهج البلاغة لإبن أبي الحديد، ج13، ص211 ـ كنز العمال للمتقي الهندي، ج13، ص114 - تفسير البغوي، ج3، ص400
روايت دوم:
حديث ولايت است كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود:
أنت ولي كل مؤمن بعدي.
تو، جانشين من و وليّ تمام مؤمنين بعد از من هستي.
مسند احمد، ج1، ص331 و ج4، ص438 ـ مستدرك الصحيحين للحاكم النيشابوري، ج3، ص110 و 134 ـ سلسلة الصحيحة للألباني، ج5، ص222 ـ مجمع الزوائد للهيثمي، ج9، ص120 و 128 ـ المصنف لإبن أبي شيبة الكوفي، ج7، ص504 ـ السنن الكبري للنسائي، ج5، ص45 و 132 ـ صحيح ابن حبان، ج15، ص374 ـ المعجم الكبير للطبراني، ج12، ص78 و ج18، ص129ـ الاستيعاب لإبن عبد البر، ج3، ص1091 ـ كنز العمال للمتقي الهندي، ج13، ص142 ـ الكامل لعبد الله بن عدي، ج2، ص146 ـ تاريخ مدينة دمشق لإبن عساكر، ج42، ص102 و 198 ـ أسد الغابة لإبن الأثير، ج4، ص27 ـ ميزان الإعتدال للذهبي، ج1، ص410 ـ الإصابة لإبن حجر، ج4، ص468 ـ تاريخ الإسلام للذهبي، ج3، ص631 و ج11، ص71 ـ الوافي بالوفيات للصفدي، ج21، ص178 ـ البداية و النهاية لإبن كثير، ج7، ص381
پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) بايد چه بگويد تا عذر برطرف شود؟ مگر جناب ابوبكر كه مي‌خواست جناب عمر را به عنوان خليفه معين كند، چه گفت و چه تعبيري به كار برد كه مردم قبول كردند؟ ببينيد عبارتي را كه آقاي ابوبكر در تعيين عمر گفت:
إني ولّيت عليكم عمر.
من، عمر را به عنوان وليّ قرار دادم.
من از شما سوال مي‌كنم كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) كه مي‌گويد:
علي، ولي تمام مؤمنين بعد از من است.
و اشكالات بني اسرائيلي مي‌گيريم كه ولي به معناي ديگري است و غيره، چه تفاوتي است با سخن آقاي ابوبكر كه عمر را به عنوان خليفه معين مي‌كند و مي‌گويد:
إني وليت عليكم عمر.
معجم جامع الأصول في أحاديث الرسول لابن الأثير الجزري، ج4، ص109
جناب عمر در بستر بيماري افتاده است و مي‌گويد:
لو كان سالم مولي حذيفة حيا لوليته.
اگر سالم، غلام حذيفه بود، او را ولي شما قرار مي‌دادم.
تاريخ ابن خلدون، ج1، ص194
چطور شد كه شما در اينجا، وليّ در كلام جناب عمر را به عنوان وليّ أمر و جانشين و خليفه قرار مي‌دهيد، اما در زبان پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) اين طوري نيست؟!
وقتي عبد الملك مروان براي مردم سخنراني مي‌كند، مي‌گويد:
وليكم عمر بن الخطاب و كان فظا غليظا.
وليّ شما، عمر بن خطاب، بد اخلاق بود.
لسان العرب لإبن منظور، ج8، ص166 ـ مروج الذهب، ج1، ص401
كلمه وليّ‌ در زبان آقاي عمر، در زبان آقاي ابوبكر، در زبان ديگران، به معناي ولي أمر و امام و جانشين و خليفه است. چه فرقي است ميان آن و كلام پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم)؟ چرا ما در وليّ در زبان پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) نسبت به امير المؤمنين (عليه السلام)، هزار و يك تشكيك مي‌كنيم، اما نسبت به ديگران، با جان و دل مي‌پذيريم؟

أدله عقليه بر امامت ابوبكر
بر فرض كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) كسي را براي جانشيني و امامت معين نكرده است. از همه آيات و روايت هم دست برمي‌داريم. پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) گفته است: مردم! شما براي انتخاب امام و خليفه، بايد رأي بدهيد. آيا در ميان مردم كه مي‌خواهند فردي را براي سرپرستي و رياست جامعه انتخاب كنند، او بايد چه ويژگي‌هايي داشته باشد؟ آيا با وجود أصلح، سراغ صالح مي‌روند؟ آيا با وجود صالح، سراغ فاسد مي‌روند؟ در تمام انتخاباتي كه امروز در دنيا انجام مي‌شود و در تبليغات انتخاباتي، آقاي كانديد، عمدتا شاخصه‌هايي را ارائه مي‌دهد و مي‌گويد كه من در ميان اين كانديداها اصلح هستم و مرا انتخاب كنيد. پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) از دنيا رفته است. بايد ببينيم كه شاخصه‌هاي اصلح در چه كسي است؟ در حضرت علي (عليه السلام) است يا در ديگران؟
اين كه فرد اصلح بايد انتخاب شود، نه غير اصلح، صالح بايد انتخاب شود، نه فاسد، منطق قرآني است:
أفمن يهدي إلي الحق أحق أن يتبع أمن لا يهدي إلا أن يهدي (سوره يونس/آيه35)
شما كه مي‌خواهيد يك رهبر را انتخاب كنيد، آيا كسي كه مراحل كمالات را طي كرده، شايسته است؟ يا كسي كه هنوز در دبستان آموزش كمالات است؟ قطعا آن كسي كه كمالات را طي كرده است، أصلح است.
پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) هم فرمود:
من تقدم علي قوم من المسلمين يري أن فيهم من هو أفضل منه، فقد خان الله و رسوله و المسلمين.
هر كس در يك امر رياست و منصب در جامعه جلو بيفتد و حال آنكه مي‌‌داند أصلح‌تر از او وجود دارد، به خداوند و رسولش و مسلمانان خيانت كرده است.
تمهيد الأوائل و تلخيص الدلائل للباقلاني، ص474 ـ تاريخ مدينه دمشق لإبن عساكر، ج53، ص256 ـ كنز العمال للمتقي الهندي، ج16، ص89
چون حكومت خداوند، حكومت صالحان است. چون سيره پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) اين بود كه در جنگ‌ها و غزوات، افراد اصلح را براي فرماندهي انتخاب مي‌كرد. چون سيره مسلمانان اين است كه با وجود أصلح، سراغ صالح نمي‌روند. يعني اگر كسي مقامي را متصدي شود، با اين كه مي‌داند كسي بهتر از اوست، خائن به خداوند و رسولش و مسلمانان است.
اما اين كه اين شاخصه‌هاي اصلح چيست؟ قرآن و سنت آنها را بيان كرده است:

انتخاب أصلح در گفتار علماي اهل سنت
علماي اهل سنت مي‌گويند كه اگر بخواهيم فردي را براي خلافت و امامت و جانشيني معين كنيم، بايد چند شاخصه داشته باشد:
1. از نظر علم و آگاهي سرآمد جامعه باشد.
اگر آگاهي نداشته باشد، در مديريت و نصب افراد و دفاع از كيان اسلامي عاجز مي‌ماند.
2. بايد شجاع و نترس باشد.
در برابر دشمن، مقاومت كند و شاخصه شجاعت و مردانگي را داشته باشد. با يك تهديدي كه دشمن مي‌كند، خودش را نبازد و سرمايه كشور را در اختيار دشمن قرار ندهد.
3. عادل باشد.
اگر كسي عادل نباشد، نمي‌تواند عدالت گستر باشد. كسي كه خودش ستمگر باشد، نمي‌تواند جلوي ستمگر را بگيرد.
بين آقا امير المؤمنين (عليه السلام) و ابوبكر مقايسه كنيم و ببينيم كه اين 3 شاخصه در كدام‌يك وجود دارد:
علم حضرت علي (عليه السلام)
در مورد امير المؤمنين (عليه السلام)، پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود:
أنا مدينة العلم و علي بابها.
من شهر علم هستم و علي درِ آن است.
المستدرك الصحيحين للحاكم النيشابوري، ج3، ص126 ـ المعجم الكبير للطبراني، ج11، ص55 ـ أسد الغابة لإبن الأثير، ج4، ص22
ابن عباس مي‌گويد:
و ما علمي و علم اصحاب محمد في علم علي إلا كقطرة في سبعة أبحر.
علم ما، همانند يك قطره است و علم علي همانند هفت دريا است.
حُلية الأولياء لأبو نُعِيم، ج1، ص65
عايشه مي‌گويد:
علي أعلم الناس بالسنة.
علي، آگاه‌ترين مردم به سنت است.
الإستيعاب لإبن عبد البر، ج3، ص1104 ـ تاريخ الخلفاء للسيوطي، ص115 ـ التاريخ الكبير للبخاري، ج2، ص255 ـ تاريخ مدينة دمشق لإبن عساكر، ج42، ص408
حاكم نيشابوري مي‌گويد:
فقط علي بود كه مي‌فرمود:
سلوني قبل أن تفقدوني.
هر چه را كه مي‌خواهيد، از من سوال كنيد.
المستدرك الصحيحين للحاكم النيشابوري، ج2، ص352 و 466
نووي مي‌گويد:
در تاريخ ثبت شده است كه تمام صحابه آمدند از علم علي استفاده كردند و از او سوال كردند. ولي تاريخ ثبت نكرده است كه علي از يكي از صحابه سوال كرده باشد.
تهذيب الأسماء و اللغات للنووي، ج1، ص317
خود جناب عمر جمله معروفي دارد:
لو لا علي لهلك عمر.
الاستيعاب لإبن عبد البر، ج3، ص1103 ـ المناقب للخوارزمي، ص81 ـ نظم درر السمطين للزرندي الحنفي، ص130 ـ المواقف للإيجي، ج3، ص627 ـ شرح المقاصد في علم الكلام للتفتازاني، ج2، ص294

علم جناب ابوبكر و عمر
آقاي ابن أبي شيبة در كتاب المصنف مي‌گويد:
آمدند از ابوبكر سوال كردند كه اين آيه قرآن:
وَ فَاكِهَةً وَ أَبًّا (سوره عبس/آيه31)
چه معنايي دارد؟ گفت: من نمي‌دانم.
المصنف لإبن أبي شيبة الكوفي، ج7، ص180
از آقاي عمر هم همين سوال را كردند و گفت: نمي‌دانم.
كلمه أبّ به معناي چراگاه است. يك بچه‌اي كه در ميان عرب بزرگ شده باشد و آگاهي از ادبيات عرب داشته باشد، معناي آن را مي‌فهمد.
صدها موارد ديگر از عدم آگاهي جناب ابوبكر و عمر نسبت به مسائل احكام وجود دارد.

شجاعت حضرت علي (عليه السلام)
به تعبير جرج جرداق مسيحي:
شجاعت حضرت علي (عليه السلام)، نام تمام شجاعان گذشته تاريخ را محو كرد و جايي براي شجاعان آينده باقي نگذاشت.
خود جناب عمر مي‌گويد:
لولا سيف علي لما قام عمود الإسلام.
اگر شمشير علي نبود، پرجم اسلام برافراشته نمي‌شد.
شرح نهج البلاغة لإبن أبي الحديد، ج12، ص82
اهل سنت آورده‌اند:
لمبارزة علي بن أبي طالب لعمرو بن عبد ود يوم الخندق أفضل من اعمال أمتي إلي يوم القيامة.
المستدرك الصحيحين للحاكم النيشابوري، ج3، ص32 ـ شواهد التنزيل للحسكاني، ج2، ص14 ـ تاريخ بغداد للخطيب البغدادي، ج13، ص19 ـ تاريخ مدينه دمشق لإبن عساكر، ج50، ص333
در قضيه جنگ خيبر، تمام اهل سنت آورده‌اند:
پيامبر اكرم (صلي الله عليه و سلم) پرچم را به دست خليفه اول داد و رفت و شكست خورد و برگشت. پرچم را به دست عمر داد و رفت و شكست خورد و برگشت. پيامبر اكرم (صلي الله عليه و سلم) غضبناك شد و فرمود: فردا پرچم را به دست كسي خواهم داد كه خدا و پيامبرش او را دوست دارند و او هم خدا و پيامبرش را دوست دارد و كسي است كه مقاوم است و هرگز پشت به دشمن نمي‌كند. پيامبر اكرم (صلي الله عليه و سلم) فردا، پرچم را به دست علي داد و رفت و فتح كرد و برگشت.
المصنف لإبن أبي شيبة الكوفي، ج7، ص497 - السنن الكبري للنسائي، ج5، ص109 ـ كنز العمال للمتقي الهندي، ج13، ص121 ـ إمتاع الأسماع للمقريزي، ج11، ص280 ـ دلائل النبوة للبيهقي، ج4، ص212
استاد محمود عقاد ـ شخصيت برجسته مصري ـ وقتي درباره شجاعت حضرت علي (عليه السلام) بحث مي‌كند، آن‌چنان تعابيري دارد كه شايد شيعه هم‌چنين تعابيري حماسي درباره امير المؤمنين (عليه السلام) ندارد.

شجاعت جناب ابوبكر و عمر
عبد الكريم خطيب مصري مي‌گويد:
فأبوبكر لم يعرف عنه أنه كان ذا مكانة معروفة في مواقع القتال.
در تاريخ، حتي يك مورد هم ثبت نشده است كه در جنگ‌ها از خودش شجاعتي نشان بدهد.
يكي از آقايان اهل سنت مي‌گفت:
در طول اين 23 سال، سابقه ندارد كه جناب ابوبكر و عمر، حتي يك مگسي كه روي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و سلم) نشسته باشد را از بين ببرند.
حتي ابن‌تيميه حرّاني در برابر شبهات علامه حلي (ره) در شجاعت حضرت علي (عليه السلام) و ابوبكر مي‌گويد:
شجاعت 2 نوع است: يك شجاعت آن است كه با شمشير در ميدان مبارزه بجنگد و يك شجاعت آن است كه انسان برود مسجد و از خداوند بخواهد كه دشمنان اسلام را نابود كند و جناب ابوبكر، شجاعت نوع دوم را داشت.
آقاي ابن‌تيميه هم نتوانسته است كه يك مدرك دالّ بر شجاعت ابوبكر پيدا كند.
در جنگ احد، خود عمر مي‌گويد:
ففررت، حتي صعدت الجبل، فلقد رأيتني أنزو كأنني أروي.
من، جزء فراري‌ها بودم و از ترس دشمنان، همانند بز كوهي، دوان دوان بالاي كوه مي‌رفتم.
الدر المنثور للسيوطي، ج2، ص88 ـ كنز العمال للمتقي الهندي، ج2، ص376 ـ جامع البيان لإبن جرير الطبري، ج4، ص193 ـ المحرر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز لإبن عطية الأندلسي، ج1، ص529
در جنگ بدر، اگر تمام مسلمانان 30 نفر از كفار را كشتند، امير المؤمنين (عليه السلام) به تنهايي 30 نفر را كشت. من از شما سوال مي‌كنم كه جناب ابوبكر و عمر در جنگ بدر و حنين چه كردند؟
پس اگر بخواهيم شجاعت را ملاك امامت و خلافت قرار بدهيم، علي بن ابي طالب (عليه السلام) در شجاعت، اولين سرباز اسلام و اولين افسر ارشد آقا رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) است.

عدالت حضرت علي (عليه السلام)
در اين مورد هم خيلي نياز نيست كه سخن بگوييم. پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود:
كفي و كف علي في العدل سواء.
دست عدل‌گستر علي، همانند دست عدل‌گستر من است.
كنز العمال للمتقي الهندي، ج11، ص604 ـ تاريخ بغداد للخطيب البغدادي، ج5، ص240 ـ ميزان الاعتدال للذهبي، ج1، ص146 - لسان الميزان لإبن حجر، ج1، ص287
* * * * * * *
پرسش و پاسخ
سوال:
اگر امامت انتصابي است، پس نبايد علي بن موسي الرضا (عليه السلام) ولايتعهدي را قبول مي‌كرد و نبايد علي بن ابي طالب (عليه السلام) بگويد:
و أنا لكم وزيرا خير لكم مني أميرا.
و نبايد بگويد كه اگر رهايم كنيد، مانند يكي از شما خواهم بود.
جواب:
قضيه آقا امام رضا (عليه السلام)، قضيه اجباري و تقيه بود. ايشان به اجبار توسط مأمون از مدينه به طوس آمد و براي اين كه مأمون از تمام كشور پهناور اسلامي، انقلاب‌ها و نهضت‌هاي متعددي برخاسته بودند و عمده اين نهضت‌ها، توسط علوي‌ها و فرزندان حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) بود، با اين توطئه، خواست اعلام كند كه علي بن موسي الرضا (عليه السلام) هم علوي است، ما را قبول دارد، تا اين نهضت‌ها را خاموش كند. ولي از آنجايي كه شهادت امام رضا (عليه السلام) به دست مأمون اتفاق افتاد، تمام آنچه را كه بافته بود، رشته شد و بيداري مردم، بيش از گذشته شد.
اما در رابطه با جمله امير المؤمنين (عليه السلام) كه مي‌فرمايد:
و أنا لكم وزيرا خير لكم مني أميرا.
نهج البلاغه، خطبه92
شما داستان را ببينيد كه بعد از قتل عثمان و شورشي كه ايجاد شد ـ با اين كه امير المؤمنين (عليه السلام) نهايت تلاشش را براي جلوگيري از قتل عثمان داشت - ، مسائل به هم ريخت. طلحه و زبير به منزل امير المؤمنين (عليه السلام) آمدند تا با او بيعت كنند و امير المؤمنين (عليه السلام) فرمود كه بيعت با من بايد در ميان مردم باشد. تمام كساني كه توسط آقاي عمر و عثمان در منصب قرار گرفته بودند را جمع كرد و شخصيت‌هاي برجسته انتظار داشتند كه وقتي امير المؤمنين (عليه السلام) خليفه مي‌شود، تمام اينها را ابقاء كند، ولي امير المؤمنين (عليه السلام) فرمود:
من اين‌چنين نيستم. اگر خلافت را بپذيرم، كاري با سيره ابوبكر و عمر ندارم. من، آنچه را كه خودم مي‌خواهم، عمل مي‌كنم. اگر شما مي‌خواهيد وضع موجود را به همين شكل، ادامه بدهم، من نيستم و كسي ديگر را انتخاب كنيد و اگر من وزير باشم، بهتر از آن است كه امير باشم. چون اگر امير شدم و در رأس حكومت قرار گرفتم، تمام مشكلات و نارسائي‌ها و ناعدالتي‌ها و خلاف قرآن و سنت، به پاي من نوشته مي‌شود؛ ولي اگر وزير باشم و در گوشه، همان‌طوري كه در زمان اين سه خليفه در گوشه بودم، مسائلي كه در جامعه اتفاق مي‌افتد، به پاي من نوشته نمي‌شود.
مضافا كه خود امير المؤمنين (عليه السلام) در خطبه‌هاي مختلف، بحث خلافت خودش را مطرح كرده است. مگر در صدها جا، اشاره نكرده است كه خليفه واقعي، من هستم. آن كه خداي عالم او را به عنوان خليفه معين كرده، من هستم و لا غير. امير المؤمنين (عليه السلام) صراحت دارد كه امامت و خلافت، نبايد در دست غير ما باشد. حتي نسبت به خلفاء گذشته مي‌گويد:
فإن هذا الدين قد كان أسيرا في أيدي الأشرار، يعمل فيه بالهوي و تطلب به الدنيا.
اين دين، در گذشته، اسير در دست اشرار بود و بر مبناي هوي و هوس خود عمل مي‌كردند و ... .
نهج البلاغه، نامه53 - نهج البلاغه لمحمد عبده، ج3، ص53
اين، تعبير تندي است و جواب آقاياني است كه مي‌گويند امير المؤمنين (عليه السلام) در نهج البلاغه، از خلفاء، مدح و ثناء گفته است. هم‌چنين مطالب ديگري را در مورد خلفاء دارد.
در يكي از شبكه‌هاي ماهواره‌اي، فردي به نام ملازاده ـ كه فردي شرور است و جز فحش و ناسزا به ائمه (عليهم السلام) و مراجع عظام تقليد شيعه، چيزي بلد نيست - بارها گفته است:
اگر امامت حق است، چرا علي در نهج البلاغه از امامت خودش حرفي نزده است؟
در جواب بايد بگوييم كه تو جاهل و نادان هستي و حتي يك صفحه از نهج البلاغه را نخوانده‌اي. امير المؤمنين (عليه السلام) در خطبه 74 مي‌فرمايد:
لقد علمتم أني أحق الناس بها (بالخلافة) من غيري.
همه شما صحابه علم داشتيد كه تنها كسي كه شايسته براي خلافت است، من هستم.
در خطبه 118 مي‌فرمايد:
فوالله! إني لأولي الناس بالناس.
به خدا سوگند! من بهترين فرد هستم براي ولي أمري بر مردم.
در خطبه 2 مي‌فرمايد:
لا يقاس بآل محمد صلي الله عليه و آله من هذه الأمة أحد و لا يسوي بهم من جرت نعمتهم عليه أبدا. هم أساس الدين و عماد اليقين، إليهم يفئ الغالي و بهم يلحق التالي و لهم خصائص حق الولاية و فيهم الوصية و الوراثة، الآن إذ رجع الحق إلي أهله و نقل إلي منتقله.
هيچ يك از اين أمت، با اهل بيت (عليهم السلام) قابل مقايسه نيستند. ولايت بر مردم، حق مسلّم اهل بيت (عليهم السلام) است. تنها كساني كه خداوند آنها را وصي معرفي كرده، اهل بيت (عليهم السلام) هستند. (بعد از قبول خلافت، مي‌گويد:) الان حق به حق‌دار رسيد و به جايگاه اصلي‌اش بازگشت.
در خطبه 144 مي‌فرمايد:
إن الأئمة من قريش غرسوا في هذا البطن من هاشم، لا تصلح علي سواهم و لا تصلح الولاة من غيرهم.
امامت، ويژه بني‌هاشم از قريش است و غير از بني‌هاشم، هيچ فردي شايستگي تصدي خلافت را ندارد و غير از بني‌هاشم، هر كس بخواهد امور ولايت مردم را به عهده بگيرد، جامعه را به فساد مي‌كشاند و تنها كسي كه مي‌تواند جامعه را به عنوان يك فرد اصلح هدايت كند، از بني‌هاشم است.
* * * * * * *
سوال:
آيا قضيه ليلة المبيت و غار ثور، دليلي بر خلافت حضرت ابوبكر نيست؟ آيا به اين معنا نيست كه حضرت محمد (صلي الله عليه و سلم) مي‌خواست ابوبكر را با خود به غار ثور ببرد تا جانش حفظ شود و حضرت علي (عليه السلام) را در خطر مرگ قرار دهد؟
جواب:
در اينجا سخن زياد است:
اولا: پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) او را نبرده است و ابوبكر خودش رفته است. وقتي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) مي‌رفت، احساس كرد كه از عقب، صداي پا مي‌آيد و تصور كرد كه دشمن است و بعد متوجه شد كه ابوبكر است. بعضي‌ها مي‌گويند كه به اين دليل او را برد كه وقتي ابوبكر، پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) را ديد، اگر مشركين، ابوبكر را شكنجه كنند، جاي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) را نشان مي‌دهد.
ثانيا: در آيه غار، فضيلتي براي ابوبكر نيامده است. كسي كه در كنار پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) باشد، نبايد حزن و اندوهي داشته باشد، ولي ابوبكر ناراحت بود و پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود:
إِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا (سوره توبه/آيه40)
چرا مي‌ترسي؟ خداوند با ما است.
قرآن مي‌گويد:
فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْهَا (سوره توبه/آيه40)
من از ايشان سوال مي‌كنم اين آيه يعني چه؟ خداوند آرامش و اطمينان را بر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) نازل كرده است؟ چرا خداوند نگفت:
َأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِما
تمام ضماير قبلي، تثنيه است، ولي در اينجا، مفرد است. خداوند سكينه و آرامش را بر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) نازل كرد و او را مؤيد به جنود و لشكرياني كرد كه او را نمي‌بيند. آيا ابوبكر مؤيد به اين جنود است؟ قرآن مي‌فرمايد:
فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَي رَسُولِهِ وَ عَلَي الْمُؤْمِنِينَ (سوره فتح/آيه26)
خداوند، سكينه و آرامش را بر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) و مؤمنين نازل كرد.
تنها جايي كه خداوند، سكينه و آرامش را بر مؤمنين نازل نكرده، همين آيه غار است. به تعبير علامه حلي (ره):
اگر در ابوبكر ايمان بود، ضمير به صورت تثنيه مي‌آمد.
ثالثا: اگر واقعا آيه غار، دليل بر خلافت ابوبكر است، چرا جناب ابوبكر در سقيفه بني‌ساعده نگفت كه آيه غار در مورد من نازل شده است؟ در آن جلسه كه درگيري زيادي صورت گرفت، چرا نگفت؟ اگر جناب ابوبكر، خليفه بود، چرا يك بار هم به اين آيه، استشهاد نكرد؟ بعد از خلافت ابوبكر، هزاران نفر از مسلمانان در برابر خلافت ابوبكر، قيام كردند به نام قيام رَدّه و ده‌ها هزار نفر كشته شدند، چون خلافت ابوبكر را قبول نداشتند. چرا ابوبكر در آنجا به اين آيه استدلال نكرد كه من خليفه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) هستم؟
من در مدينه بودم و به دفتر رابطة العالم الإسلامية رفتم كه بالاترين مركز تبليغي وهابيت است. 12 نفر از اساتيد دانشگاه مدينه هم آنجا بودند و گفتم:
هر كدام از شما كه براي من ثابت كند مذهب شافعي حق است يا مذهب حنفي يا مالكي يا حنبلي يا وهابي حق است، والله العلي الأعلي! در همين جا از شيعه دست برمي‌دارم و همان مذهب را انتخاب مي‌كنم.
قسم به روح پاك امام هشتم! اين 12 استاد به همديگر نگاه كردند و گفتند:
ما نمي‌توانيم با شما بحث كنيم. ما يك استادي داريم كه به دانشگاه رفته و بعد از مغرب بيائيد و با او بحث كنيد.
گفتم:
شما استاد دانشگاه هستيد و تدريس مي‌كنيد و مدرك دكترا را يدك مي‌كشيد. شما نمي‌توانيد ثابت كنيد.
* * * * * * *
سوال:
در زمان انتخاب حضرت ابوبكر، ياوران حضرت علي (عليه السلام) كجا بودند؟ همان كساني كه روايات متعددي را از زبان پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) شنيده بودند.
جواب:
اين بحثي است كه آقايان اهل سنت بايد به ما جواب بدهند. خود آقا علي بن ابي طالب (عليه السلام) و بني‌هاشم، تا 6 ماه بيعت نكردند و خود صحيح بخاري هم اين مطلب را صراحت دارد. شما در اين مورد چه مي‌فرماييد؟ تعداد زيادي بيعت نكردند. حتي در خود سقيفه بني‌ساعده:
قال الأنصار أو بعض الأنصار: لا نبايع إلا عليا.
ما جز با علي، با هيچ‌كس بيعت نمي‌كنيم.
تاريخ الطبري، ج2، ص443 ـ الكامل في التاريخ لإبن الأثير، ج2، ص325
شما در اين مورد چه مي‌فرماييد؟ سلمان آمد در مسجد و در برابر هيئت حاكمه سخنراني كرد و او را زدند و بيرون انداختند. ابوذر آمد و اعتراض كرد و او را زدند و دست و پايش را شكستند و بيرون انداختند. عتبة بن ابوسفيان آمد مخالفت كرد و او را بيرون انداختند. شبانه به خانه عباس ـ عموي پيامبر ـ رفتند و گفتند كه اگر بخواهي حرف بزني، با شمشير سر و كار داري. حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) آمد در مسجد سخنراني كرد و فرياد برآورد:
أنسيتم قول رسول الله يوم غدير خم قال: من كنت مولاه فعلي مولاه.
آيا فراموش كرديد سخن رسول الله را كه در غدير خم، علي را به عنوان خليفه معرفي كرد؟
نزهة الحفاظ، ج1، ص102 - أسني المطالب في مناقب آل أبي طالب، ص66 - ضوء اللامع للسخاوي، ج9، ص256 - بدر الطالع للشوكاني، ج2، ص297
هل ترك أبي يوم غدير خم لأحد عذرا؟
آيا در غدير خم، پدرم براي كسي عذري باقي گذاشت؟
الخصال للشيخ الصدوق، ص173 - بحار الأنوار للعلامة المجلسي، ج30، ص124
آمدند در خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) و با آن وضع، ايشان را زدند و پهلويش را شكستند و شهيدش كردند.
در مناظره‌اي كه در شبكه المستقله با اهل سنت داشتم، با روايات صحيح، هم هجوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) را ثابت كردم و هم شهادت و شكستن پهلوي ايشان و سقط محسن را از آقاي جويني ـ استاد ذهبي ـ ثابت كردم.
فرائد السمطين، جلد2، صفحه34
شخص خليفه دوم در صحيح مسلم مي‌گويد كه علي بن ابي طالب (عليه السلام) نسبت به خليفه اول و خليفه دوم اين اعتقاد را داشت:
كاذبا آثما غادرا خائنا.
دروغ‌گو و گنه‌كار و حيله‌گر و خائن.
صحيح مسلم، ج5، ص152
نسبت به خليفه دوم مي‌فرمايد:
كراهية لمحضر عمر.
چشم ديدن عمر را نداشت.
صحيح البخاري، ج5، ص83 ـ صحيح مسلم، ج5، ص154
و نسبت به خليفه اول مي‌فرمايد:
و لكنك استبددت علينا بالأمر.
تو در حق ما، استبداد كردي.
صحيح البخاري، ج5، ص83 ـ صحيح مسلم، ج5، ص154
فروة بن عمر، أبان بن سعيد بن عاص، خالد بن سعيد بن عاص، سعد به عبادة، سلمان، مقداد، ابوذر، عباس بن عبد المطلب، فضل بن عباس، عتبة بن أبي لهب و ... اعتراض كردند و تا آخر هم با خليفه اول و دوم بيعت نكردند. حتي بعضي از انصار كه بيعت كرده بودند:
ندم قوم من الأنصار علي بيعته و لام بعضهم بعضا و ذكروا علي بن أبي طالب.
پشيمان شدند و همديگر را ملامت مي‌كردند و ... .
الموفقيات للزبير بن بكار، ص583
مضافا كه اين حضرات، به زور كتك و شمشير، خلافت را به دست گرفتند. حتي خود خليفه دوم در صحيح بخاري صراحت دارد:
إن الأنصار خالفونا.
تمام انصار با ما مخالفت كردند.
صحيح البخاري، ج8، ص26
* * * * * * *
سوال:
در مورد حديث منزلت، اهل سنت مي‌گويند كه زمان مطرح شدن اين حديث، در توضيح آن دخيل است و شأن نزول خاصّ خود را دارد و براي منظور خاصي بيان گرديده است. حضرت هارون (عليه السلام) هم قبل از حضرت موسي (عليه السلام) وفات كردند و با مسئله ولايت حضرت علي (عليه السلام) هم تعارض دارد.
ولايت حضرت علي (عليه السلام) به پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) تحميل شده است، چون فرموده خدا بوده است.
جواب:
پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود:
أنت مني بمنزلة هارون من موسي الا انه لا نبي بعدي.
صحيح البخاري، ج5، ص129 - صحيح مسلم، ج7، ص120 ـ سنن ابن ماجة، ج1، ص45 ـ مجمع الزوائد للهيثمي، ج9، ص109 - مسند احمد، ج3، ص32
جز مقام نبوت، هر مقامي كه براي حضرت هارون (عليه السلام) قرار داده، براي حضرت علي (عليه السلام) هم قرار داد. اگر حضرت هارون (عليه السلام) مي‌ماند، خليفه بود يا نبود؟ قطعا خليفه بود. امير المؤمنين (عليه السلام) از دنيا نرفت و ماند. حضرت هارون (عليه السلام) خليفه بود و مريض شد و از دنيا رفت و توفيق خلافت را پيدا نكرد. همان منصب هم براي حضرت علي (عليه السلام) بود و از دنيا نرفت و ماند. مضافا كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) وقتي مي‌فرمايد:
أنت مني بمنزلة هارون من موسي الا انه لا نبي بعدي.
معنايش اين است كه تمام مناصبي كه خداوند براي حضرت هارون (عليه السلام) قرار داده است، براي حضرت علي (عليه السلام) هم قرار داده شد؛ مگر اين كه بعد از من، پيامبري نيست. يعني اگر بعد از من پيامبري بود، تو منصب پيامبري داشتي.
همان‌طوري كه قرآن براي حضرت هارون (عليه السلام)، چند جايگاه و ويژگي بيان كرده است:
وَ وَهَبْنَا لَهُ مِنْ رَحْمَتِنَا أَخَاهُ هَارُونَ نَبِيًّا (سوره مريم/آيه53)
وَ اجْعَلْ لِي وَزِيرًا مِنْ أَهْلِي (سوره طه/آيه34)
وَ قَالَ مُوسَي لِأَخِيهِ هَارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي (سوره أعراف/آيه142)
تمام اين مناصب براي امير المؤمنين (عليه السلام) ثابت است و فقط مسئله نبوت را استثناء كرده است. اگر غير از نبوت، جايگاه‌هاي ديگر حضرت هارون (عليه السلام) براي حضرت علي (عليه السلام) ثابت نبود، بر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) واجب بود كه آنها را استثناء كند و چون استنثاء نكرده است، تمام منازل براي آقا امير المؤمنين (عليه السلام) لازم و ثابت است و هيچ شك و شبهه‌اي نيست و خود صحابه هم در طول تاريخ از حديث منزلت، خلافت را مي‌فهميدند.
* * * * * * *
سوال:
در آيه ولايت، از لفظ هُم استفاده شده است. در حالي كه مي‌دانيم لفظ هُم دلالت بر جمع مي‌كند.
در آيه تطهير هم ضمير مذكّر به كار رفته است و مشمول زنان و دختر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) نمي‌شود.
جواب:
در رابطه با آيه ولايت:
إنما وليكم الله و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلاة و يؤتون الزكاة و هم راكعون (سوره مائده/آيه55)
كه جمع آمده است، قرآن، حدأقل بيش از صد مورد صيغه جمع آورده و إراده فرد نموده است. شاخص‌ترين آنها، آيه مباهله است:
فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَ أَبْنَاءَكُمْ وَ نِسَاءَنَا وَ نِسَاءَكُمْ وَ أَنْفُسَنَا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَي الْكَاذِبِينَ (سوره آل عمران/آيه61)
من از شما سوال مي‌كنم كه نِسَاءَنَا مفرد است يا جمع است و مراد از آن، چيست؟ جمع است و همه گفته‌اند كه مراد از آن، حضرت صديقه طاهره (سلام الله عليها) است.
صحيح مسلم مي‌گويد:
دعا رسول الله صلي الله عليه و سلم عليا و فاطمة و حسنا و حسينا، فقال: أللهم هؤلاء أهلي.
صحيح مسلم، ج7، ص120
چرا در اينجا جمع گفته و فرد را اراده كرده است؟
منظور از كلمه أَنْفُسَنَا كه جمع است، علي بن ابي طالب (عليه السلام) است.
اما در رابطه با آيه تطهير، اگر كوچك‌ترين دقتي بكنيد، اول آيات، درباره زنان پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) است. من از آيه 30 تا 33 سوره احزاب را حساب كردم و ديدم كه 38 بار ضمير جمع مؤنث آمده است و وقتي به آيه تطهير مي‌رسد:
إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا (سوره أحزاب/آيه33)
به صورت مذكر مي‌آورد. در اينجا، پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) و حضرت علي (عليه السلام) و امام حسن (عليه السلام) و امام حسين (عليه السلام) هستند و فقط يك زن وجود دارد و آن هم حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها). از باب تغليب هم كه باشد، وقتي 4 مرد و يك زن وجود دارد، به خاطر زن، ضمير را مؤنث نمي‌آورند. خود آقاي سيوطي در الدر المنثور و طبري در تفسيرش و ابن كثير در نفسيرش، 20 روايت آورده‌اند كه مراد از آيه تطهير، پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) و حضرت علي (عليه السلام) و حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) و امام حسن (عليه السلام) و امام حسين (عليه السلام) بوده است. يك روايت ضعيف براي ما بياوريد كه عايشه گفته باشد من هم جزء آيه تطهير هستم. يك حديث براي ما بياوريد كه حفصه و أم سلمه و أم حبيبه گفته باشد ما هم مشمول آيه تطهير هستيم. به قول يكي از آقايان اهل سنت كه مي‌گويد: عايشه، عنايت داشت كه تمام فضائل مربوط به خودش را در ميان مردم مطرح كند و يك روايت نداريم كه عايشه گفته باشد من هم جزء آيه تطهير هستم. مگر مي‌شود كه آيه تطهير درباره زنان پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) نازل شود و با اين دبدبه و كبكبه، عايشه، يك مورد هم نگفته باشد كه من مشمول آيه تطهير هستم؟ هم‌چنين ديگر زنان پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) هم ادعا نكنند. شما چيزي را ادعا مي‌كنيد كه خود زنان پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) هم‌چنين ادعايي ندارند.
* * * * * * *
سوال:
از سال 1371، عنوان شهادت در تقويم‌ها آورده شده است و قبلا عنوان وفات بود.
جواب:
اين دروغ است و ما اين را مفصل جواب داده‌ايم. حتي تقويم‌هايي كه در زمان شاه نوشته شده، اگر بخواهيد، عكس آن را در سايت خواهم گذاشت كه از روز شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، به عنوان شهادت ياد شده است. بر فرض كه نيامده باشد، مگر تقويم براي ما شريعت را مي‌آورد. ما صدها روايت را در اين زمينه براي شما مي‌خوانيم، از ما قبول نمي‌كنيد. آقاي جويني ـ استاد ذهبي ـ مي‌گويد كه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) را شهيد كردند و پهلويش را شكستند و محسنش را سقط كردند. آيا شما دنبال اين هستيد كه راه گريزي پيدا كنيد و حالا آمده‌ايد از تقويم سال 1371 براي ما دليل مي‌آوريد؟!
از آقا امام كاظم (عليه السلام) ـ متوفاي 183 هجري ـ سوال كردند و فرمود:
إن فاطمة صديقة شهيدة.
فاطمه، هم شهيده است و هم صديقه.
الكافي للكليني، ج1، ص458
خود امير المؤمنين (عليه السلام) در نهج البلاغه در كنار دفن حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) عباراتي دارد كه دالّ بر شهادت حضرت صديقه طاهره (سلام الله عليها) است و من در بحثي كه با جناب مولوي مرادزهي در ماهواره داشتم، همين را گفت كه شما روايات صحيحي نداريد. من هم ده‌ها روايت صحيح از كتاب‌هاي شيعه و اهل سنت، مبني بر شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) آوردم. اگر شما دنبال بهانه يا توجيه هستيد، به نظر من، دور از شأن يك دانشجو و استاد است. اگر عوام به دنبال توجيه باشند، دور از انتظار نيست. ما دوست داريم كه دانشجويان ما، تعصّبات شيعي و سني را كنار بگذارند.
بنده خودم اعلام مي‌كنم كه در همين استان شما، حدود 3 هزار مولوي داريد. آنها بيايند با هم بحث كنيم و براي بنده ثابت كنند كه كه مذهب اهل سنت حق است. قسم به والله! تالله! بالله! در همان جلسه، من سني مي‌شوم و از هيچ احدي باك ندارم. ولي اگر نتوانستند ثابت كنند و من ثابت كردم، انتظار ندارم كه شيعه شوند، ولي حداقل اين شبهات و حرف‌‌هاي بي‌اساس و پايه را براي تشويش اذهان جوانان ما مطرح نكنند.
* * * * * * *
سوال:
چرا حضرت علي (عليه السلام) كه وظيفه‌اش دفاع از مظلومين است، در ماجراي شهادت از ناموسش دفاع نكرد؟ آيا اين، زير سوال بردن شعار عاشورايي هيهات من الذلة نيست؟
جواب:
به ما جواب بدهيد:
پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) 13 سال در مكه بود و جلوي چشمش ديد كه عمار بن ياسر و مادرش سميه را شكنجه مي‌كردند و پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) دفاع نكرد. چرا؟ آيا وظيفه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) دفاع از مسلمانان نيست؟ وقتي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) قدرت نداشت، از چه دفاع كند؟ با كدام نيرو دفاع كند؟
امير المؤمنين (عليه السلام) هم وقتي قدرت نداشت و همه پراكنده شدند و ده‌ها هزار نفر اطراف خانه را گرفته‌اند، اگر بخواهد دفاع كند، با كدام نيرو دفاع كند؟ خود امير المؤمنين (عليه السلام) در نهج البلاغه مي‌فرمايد:
فنظرت فإذا ليس لي رافد و لا ذاب و لا مساعد إلا أهل بيتي، فضننت بهم عن المنية.
ديدم كه جز اهل بيت من، كسي از من دفاع نمي‌كند و اگر اينها را در برابر شمشير مخالفين قرار دهم، نسل پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) برچيده مي‌شود.
نهج البلاغه، خطبه26 و 217
مضافا اگر حضرت علي (عليه السلام) دفاع مي‌كرد، حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) در زير دست و پا شهيد مي‌شد و اينها مي‌گفتند كه قاتل حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) ، حضرت علي (عليه السلام) بوده است. همان‌طوري كه در مورد عمار گفتند. پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) درباره عمار فرمود:
تقتله الفئة الباغية، عمار يدعوهم إلي الله و يدعونه إلي النار.
عمار را گروه ستمگر مي‌كشند. عمار آنها را به بهشت دعوت مي‌كند و آنها عمار را به سوي آتش.
صحيح البخاري، ج3، ص207 ـ صحيح مسلم، ج8، ص186 ـ عمدة القاري للعيني، ج14، ص109 ـ البداية و النهاية لإبن كثير، ج7، ص298
وقتي عمار كشته شد، معاويه گفت:
علي، قاتل عمار است. اگر علي، عمار را از خانه‌اش بيرون نمي‌آورد و در برابر شمشيرهاي ما قرار نمي‌داد، عمار كشته نمي‌شد.
وقتي حضرت علي (عليه السلام) اين را شنيد، فرمود:
پس، قاتل حمزه ـ عموي پيامبر ـ پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) است. چون پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) او را از خانه‌اش بيرون آورد و در برابر شمشير مشركين قرار داد.
مضافا كه امير المؤمنين (عليه السلام) براي چيزي فكر مي‌كند كه بالاتر از خودش و حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) است و آن هم مسئله دين است كه امام حسين (عليه السلام) خودش را فدا مي‌كند. امير المؤمنين (عليه السلام) مي‌بيند كه اگر مقابل اينها بايستد و اختلاف داخلي ايجاد شود، چند مسلمان كه تازه اسلام آورده‌اند از بين مي‌روند و منافقينِ در كمين نشسته، يهوديان سيلي خورده، بعضي از مسيحيانِ فرصت طلب، بعضي از قبائل بزرگ و دولت‌هاي قدرتمند شرقي و غربي مانند ايران و روم حمله مي‌كنند و تمام اسلام را از بين مي‌برند. لذا، امير المؤمنين (عليه السلام) آينده را نگاه مي‌كند.
* * * * * * *
سوال:
اگر مالك واقعي فدك، حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) بود، چرا حضرت علي (عليه السلام) در زمان خلافتش آن را به حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) برنگرداند؟ وجوب ايصال حق به ذي‌حق.
جواب:
اين سوالاتي كه اين آقايان مي‌كنند، دوست داشتم كه براي تك تك اينها، يك ساعت وقت فرصت داشته باشم تا جواب بدهم.
اولا: صحيح بخاري و صحيح مسلم مي‌گويند كه خود عمر فدك را به حضرت علي (عليه السلام) برگرداند. در زمان عمر هم فدك در دست امير المؤمنين (عليه السلام) بود و در زمان خود حضرت علي (عليه السلام) در دست خودش بود. اين را به ما جواب بدهيد.
ثانيا: مگر علي بن ابي طالب (عليه السلام) آن تغييراتي را كه انجام شد، توانست از بين ببرد؟ خود امير المؤمنين (عليه السلام) صراحت دارد:
قد عملت الولاة قبلي أعمالا خالفوا فيها رسول الله صلي الله عليه و آله متعمدين لخلافه، ناقضين لعهده مغيرين لسنته و لو حملت الناس علي تركها و حولتها إلي مواضعها و إلي ما كانت في عهد رسول الله صلي الله عليه و آله، لتفرق عني جندي، حتي أبقي وحدي أو قليل من شيعتي.
رهبران و خلفاء قبل از من، كارهايي را انجام دادند كه مخالفت با پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) بود و سنت او را به هم زدند. اگر بخواهم تمام آنچه را كه خلاف سنت پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) انجام داده بودند و ناحق‌ها را حق كردند را عوض كنم، حتي لشكريان من هم از اطراف من پراكنده مي‌شوند.
الكافي للكليني، ج8، ص59
در قضيه جنگ بصره، مردم مستحبات و نافله ماه رمضان ـ نمار تراويح ـ را در مسجد مي‌خواندند. حضرت علي (عليه السلام) به امام حسن (عليه السلام) گفت كه برو به آنها بگو كه نماز تراويح، بدعت است و خود عمر هم گفته است كه بدعت است:
نعم البدعة.
چه بدعت خوبي!
صحيح البخاري، ج2، ص252
امير المؤمنين (عليه السلام) ديد كه صداي داد و فرياد مسجد را فرا گرفت و مي‌گفتند:
وا سنتا عمرا! وا سنتا عمرا!
حضرت علي (عليه السلام) آمده تا سنت عمر را از بين ببرد.
امير المؤمنين (عليه السلام) در آن 5 سال، جز خون دل، چيز ديگري عائدش نشد. مظلوميت حضرت علي (عليه السلام) در آن 5 سال، ميلياردها برابر مظلوميت حضرت علي (عليه السلام) در دوران 25 سال قبل از آن بود. در آن 25 سال فرمود:
فصبرت و في العين قذي و في الحلق شجا، أري تراثي نهبا.
صبر كردم، در حالي كه خار در چشم و استخوان در گلو داشتم و ... .
نهج البلاغه، خطبه شقشقيه
قد ملأتم قلبي قيحا.
قلب مرا لبريز از خون كرديد.
نهج البلاغه، خطبه27
مردم هميشه از ستم حاكمان مي‌نالند، ولي من از ستم مردم مي‌نالم. وقتي شمشير بر فرقش خورد، فرمود:
فزت ورب الكعبة.
راحت و خلاص شد.
بالاترين و اوج مظلوميت امير المؤمنين (عليه السلام) اين است كه نتوانستيم او را به جامعه معرفي كنيم. حضرت علي (عليه السلام) مجهول و ناشناخته ماند. والله العلي الأعلي! آنچه كه در تاريخ گفته شده و اين همه روايات، ذره‌اي از اقيانوس فضائل حضرت علي (عليه السلام) نيست. پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) به امير المؤمنين (عليه السلام) فرمود:
اگر مي‌دانستم كه مردم درباره تو غلوّ نمي‌كنند، همان گونه كه درباره حضرت عيسي (عليه السلام) غلوّ كردند، سخني مي‌گفتم كه وقتي از كوچه مي‌گذري، مردم، خاك زير پاي تو را به عنوان تبرّك برمي‌داشتند.
اين، سخني است كه خود اهل سنت نقل كرده‌اند.
* * * * * * *
سوال:
گفته شده كه خليفه اول به دست خليفه دوم به قتل رسيده است. آيا صحيح است؟
جواب:
ما هيچ دليل و روايتي در اين زمينه نداريم. كسي از شيعه هم هم‌چنين ادعايي نكرده است. اگر از اهل سنت كسي ادعا كرده است يا خير، ما خيلي زياد در جريان نيستيم.
در مسائل سياسي، يك سري برنامه‌ها هست كه به اين سادگي‌ها نمي‌توان وارد شد و بايد تاريخ را به دقت بخوانيم و تمام زواياي تاريخ به دقت مورد مطالعه قرار بدهيم. مضافا كه خيلي از آثار تاريخي را محو كردند و نگذاشتند به دست ما برسد.
بنده به عنوان فردي كه 40 سال است كه در حوزه علميه هستم به عنوان يك نيمه كارشناس شيعه كه در دانشگاه‌هاي مختلف تدريس دارم، رسما اين قضيه را انكار مي‌كنم.
* * * * * * *
سوال:
ميان وهابيت و سلفي‌ها چه فرقي است؟
جواب:
وهابي‌ها، به اعتبار انتساب‌شان به آقاي محمد بن عبد الوهاب، مؤسس فرقه وهابيت و متوفاي 1205 هجري است و اولين بار در منطقه نجد در اطراف رياض در سال 1157 هجري، حكومت وهابيت را تأسيس كرد و مردم را به آئين خودش دعوت كرد. بعد از او، هر كس كه به آئين محمد بن عبد الوهاب گرويده مي‌شد، وهابي مي‌گفتند ؛ يعني تابع آئين محمد بن عبد الوهاب.
چون كلمه وهابي، با كارهايي كه وهابيت در سراسر جهان كرده‌اند مانند القاعده و طالبان، امروز به عنوان واژه زشت و قبيح درآمده است، اينها كلمه وهابيت را نوعي توهين به خودشان مي‌دانند و مي‌گويند كه ما وهابي نيستيم و سلفي هستيم. سلفي يعني تابع سلف صالح؛ يعني صحابه و تابعين و اتباع تابعين. به گفته‌اي كه از پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) نقل مي‌كنند:
خير القرون قرني، ثم الذي يليه، ثم الذي يليه.
سلف صالح، اين 3 قرن بودند. به همين جهت، خودشان را منتسب مي‌كنند به سلفي‌ها.
* * * * * * *
سوال:
بن‌باز مي‌گويد كه چون اصحاب پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) براي ايشان سالگرد تولد نگرفته‌اند، اين كار، خلاف اسلام است؛ حتي قرباني براي اين جشن، حكم مردار را دارد.
آيا دليلي بر ردّ اين ادعا وجود دارد؟
جواب:
قضيه وهابيت و بن‌باز در مورد سالگرد ميلاد پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم)، تنها به همين مطلب خلاصه نمي‌شود. خود آقايان وهابيت مي‌گويند كه اگر كسي براي فرزندش هم جشن تولد بگيرد، بدعت است. حال آنكه اين، يك امر عادي است. اينها با فطرت بشر بازي مي‌كنند. وقتي تلگراف اختراع شد، اينها گفتند كه از آلات شيطاني است و استفاده از آن بدعت است؛ چون پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) تلگراف نداشت. وقتي تلفن اختراع شد، گفتند پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) تلفن نداشته است. حتي وقتي دوچرخه اختراع شد، وهابيت فتوا دادند كه وسيله شيطاني است و هر كس سوار بر آن شود، سوار شيطان شده است. اما ديدند كه همه به ريش آنها مي‌خندند و از نظرشان برگشتند.
اگر شما وارد اينترنت شويد و كلمه بن‌باز، كُره، الأرض را جستجو كنيد، مي‌بينيد كه آقاي بن‌باز رسما فتوا داده است:
كساني كه مي‌گويند كره زمين به دور خودش و خورشيد مي‌چرخد، كافر و بي‌دين و مرتدّ هستند. وقتي من در 19 سالگي چشم داشتم، هر روز مي‌ديدم كه آفتاب از مشرق طلوع مي‌كند و از مغرب غروب.
اينها در اوليات مسائل علمي مشكل دارند. خود بن‌باز در مورد كرويت زمين مي‌گويد:
اين را كفّار آورده‌اند تا قرآن ما را باطل كنند.
اين چه قرآني است كه با كرويت زمين باطل مي‌شود؟ مسلماني كه مي‌خواهد با كرويت زمين، مرتد شود، اگر از اول مسلمان نمي‌شد بهتر بود.

« و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته »
حجه الاسلام والمسلمین دكتر سيد محمد حسيني قزويني

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br><em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
10 + 7 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .